Meteorolojik varsayım modellerine nazaran, Türkiye ve Akdeniz Havzası bugünden itibaren 10 gün boyunca Kuzey Afrika kaynaklı ağır çöl tozu taşınımının tesiri altına girecek.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, Sahra Çölü kaynaklı ağır çöl tozu taşınımının bugünden itibaren 10 gün boyunca Türkiye ve Akdeniz Havzası’nda tesirli olmasının beklendiğini belirtti.
Türkiye, coğrafik pozisyonu nedeniyle Kuzey Afrika’daki Sahra Çölü üzere kurak bölgelerden atmosfere karışan çok ince mineral parçacıklarının rüzgarlarla taşınmasıyla oluşan çöl tozuna maruz kalabiliyor.
Her yıl Sahra Çölü’nden yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karışıp, rüzgarla taşınarak Avrupa, Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Amerika kıtasına kadar ulaşabilen çöl tozu hakkında Prof. Dr. Hüseyin Toros, AA muhabirine açıklamada bulundu.
Çöl tozlarının bilhassa bahar aylarında Türkiye’de daha fazla tesirli olduğunu anlatan Toros, geniş çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava katmanının, tozların yüksek atmosfer düzeylerinde uzun müddet taşınmasına imkan sağladığını söyledi.
Toros, çöl tozu olaylarının sadece lokal değil, global atmosfer deveranının bir modülü olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
“- İstanbul da çöl tozunun batıdan gelmesi sebebiyle öncelikle etkilenecek kentler ortasında yer alıyor. Kuzey Afrika kaynaklı ağır çöl tozu taşınımı batı bölgelerden başlayarak yurt genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacak. Çöl tozunun önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) gününden itibaren yurdu terk etmesini bekliyoruz.”
Çöl tozlarının astım, bronşit, KOAH ve alerjik teneffüs yolu rahatsızlığı bulunan şahıslar için risk oluşturduğuna dikkati çeken Toros, bilhassa yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan vatandaşların ağır toz taşınımı sırasında uzun mühlet dış ortamda kalmamasının ehemmiyet taşıdığını kaydetti.
Toros, birçok bilimsel çalışmanın atmosferdeki ince partikül unsurların akciğerler üzerinde olumsuz tesirler oluşturduğunu ortaya koyduğunu tabir ederek, “Çöl tozları binlerce kilometre taşınarak Karayipler ve Amerika kıtasında dahi hava kalitesini önemli biçimde etkileyebiliyor.” dedi.
Prof. Dr. Toros, çöl tozu taşınımının tesirli olduğu periyotlarda hava kalitesi datalarının nizamlı takip edilmesi gerektiğini belirterek, hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor yahut kahverengi düzeylere ulaşması halinde mecbur olmadıkça vatandaşların uzun mühlet açık havada kalmamasını, ağır fizikî aktiviteleri azaltmasını ve teneffüs hastalarının gerekli durumlarda maske kullanmasını önerdi.
Çamurlu yağışlardan sonra araçların yıkanmasının gerekebileceğini söz eden Toros, vatandaşların bilhassa hassas kümeler için yapılan meteorolojik ve sıhhat ikazlarını dikkate almasının ehemmiyet taşıdığını kelamlarına ekledi.
