Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’ın Batı Trakya’daki müftülük makamlarına devlet eliyle yaptığı son atamalara reaksiyon göstererek Atina idaresine Türk azınlığın kendi seçtiği yasal dini önderleri tanıma davetinde bulundu.
Yazılı açıklamada, Yunanistan’ın Gümülcine ve İskeçe’ye kelamda müftüler atadığı , bu adımlarla Batı Trakya Türk azınlığının Lozan Barış Antlaşması ve milletlerarası mukavelelerle garantiye kavuşturulan temel hak ve özgürlüklerini yok saymaya devam ettiği kaydedildi.
Müftülük kurumunun azınlığın dini, toplumsal ve kültürel varlığının ayrılmaz bir kesimi olduğuna dikkat çeken Bakanlık, Atina’nın tavrını şu sözlerle eleştirdi:
“Yunanistan, ülkesindeki resmi bir azınlık olan Batı Trakya Türk Azınlığının kendi seçtiği Müftüleri tanımamakta ısrar ederek Azınlığın iradesini ve din özgürlüğünü göz ardı etmekte ve temel insan haklarına yönelik çarpık bakış açısını bir sefer daha ortaya koymaktadır. Yunanistan makamlarını, Azınlığın seçtiği yasal Müftüleri tanımaya ve atanmış müftüleri dayatma teşebbüslerinden vazgeçmeye çağırıyoruz.”
Ankara’nın reaksiyonuna yol açan süreç, Yunanistan Resmi Gazetesi’nde yayımlanan kararnamelerle resmiyet kazandı.
Karara nazaran, daha evvel İskeçe’de tayinli müftü naibi olarak görev yapan Bilal Kara Halil Gümülcine Müftülüğüne, İstanköy’de din vazifelisi olarak çalışan Şükrü Şerif Damatoğlu ise İskeçe Müftülüğüne beş yıllığına getirildi.
Ocak 2026’da Dimetoka’ya atanan Emin Şerif’in akabinde gelen bu son tasarrufla birlikte Yunanistan idaresi, 2022 yılında yürürlüğe koyduğu 4964 sayılı yasa çerçevesinde Batı Trakya’daki üç resmi müftülük takımının tamamını direkt devlet atamasıyla doldurmuş oldu.
BÖLGEDEKİ TEMSİL KRİZİ KIRK YILA YAKIN SÜREDİR DEVAM EDİYOR
Batı Trakya’daki müftülük uyuşmazlığının kökeni, 1985 yılında Gümülcine Müftüsü Hüseyin Mustafa Efendi’nin vefatına kadar uzanıyor.
Bu kaybın akabinde seçim yöntemini askıya alan Atina yönetimi, 1991 yılında çıkardığı düzenlemeyle müftülerin direkt devlet tarafından tayin edildiği sistemi kalıcı hale getirdi.
Yunan makamlarının atadığı isimleri yasal görmeyen Batı Trakya Türk azınlığı ise sandık başına giderek kendi dini temsilcilerini belirlemeyi sürdürüyor.
Halkın iradesiyle seçilen yasal önderler olarak hala Gümülcine’de İbrahim Şerif, İskeçe’de ise Mustafa Trampa vazifelerini sürdürüyor.
Türkiye, 1923 Lozan Barış Antlaşması, 1913 Atina Antlaşması ve 1920 tarihli 2345 sayılı Yunan yasasının azınlığa kendi dini başkanlarını seçme özerkliği tanıdığını savunuyor.
Ankara ayrıyeten Yunanistan’ın kendi içindeki Ortodoks, Katolik yahut Yahudi cemaatlerine sağladığı dini temsilci belirleme hakkını Müslüman Türk azınlığa da tanıması gerektiğinin altını çiziyor.
Yunanistan cephesi ise Lozan Antlaşması metninde müftülerin kesinlikle seçimle misyona geleceğine ait açık bir karar yer almadığını öne sürerek atama uygulamasını savunuyor.
