İnme sonrası gelişen görme alanı kayıplarının, hastaların günlük ömürlerini ve bağımsız hareket etme maharetlerini olumsuz etkileyebildiğine dikkat çeken Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, “Beynin bu tıp hasarlarında bireyler birçok vakit göremedikleri bir alan olduğunu hiç fark etmez. Örneğin tabaklarındaki yemeğin yalnızca görebildikleri yarısını tüketirler.” dedi. Görsel halüsinasyonların da her vakit psikiyatrik bir hastalığa işaret etmediğini belirten Dr. Şalçini, nörolojik nedenlerin de araştırılması gerektiğini vurguladı.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, inme ve çeşitli nörolojik hastalıkların ne çeşit görme sıkıntılarına sebep olabileceği hakkında açıklamalarda bulundu.
Gözler sağlıklı olsa bile beyindeki hasar görme kaybına yol açabiliyor!
Görme aksiyonunun, gözlerin ışığı algılamasıyla başlasa da aslında asıl görme sürecinin beyinde gerçekleştiğini söz eden Dr. Celal Şalçini, “Gözlerimiz adeta birer kamera üzere çalışarak etraftan aldıkları imgeleri beynimizin arka kısmındaki görme merkezine iletirler. Beynimiz bu sinyalleri işleyerek manalı imajlara dönüştürür ve neye baktığımızı net olarak anlamamızı sağlar.” dedi.
Eğer bu süreç merkezlerinde bir bozukluk yahut hasar meydana gelirse, gözler büsbütün sağlıklı olsa bile kişinin gördüklerini anlamlandıramayacağını yahut bulanık görebileceğini lisana getiren Dr. Şalçini, “Sonuç olarak, beyindeki bu tıp arızalar dünyayı gerçek bir halde algılamamızı direkt engelleyerek önemli görme kayıplarına yol açar.” diye konuştu.
İnme sonrası görme kaybı gözden değil, beyinden kaynaklanabiliyor!
İnme yahut felç geçiren hastalarda, gözün fizikî yapısında hiçbir sorun bulunmasa dahi kıymetli görme alanı kayıpları yaşanabildiğine işaret eden Dr. Şalçini, şöyle devam etti:
“İnme, beynin görme yollarını yahut görsel korteks ismi verilen sürece merkezini besleyen damarlarda tıkanıklık yaratarak bu bölgelere hasar verir. Bu hasar sonucunda hastalar ekseriyetle sağ yahut sol taraflarındaki belli bir alanı büsbütün karanlık bir boşluk olarak algılarlar. Beynin hasar gören kısmı, gözden gelen sinyalleri işleyemediği için o bölgeye ilişkin imgeler zihnimizde hiçbir vakit oluşamaz. Bu durum aslında gözün değil, büsbütün beynin o bölgeyi okuyamamasından kaynaklanan hayli yaygın ve zorlayıcı bir nörolojik sonuçtur.”
İnme sonrası hastalar görme kaybının farkında olmayabiliyor!
İnme sonrası gelişen görme alanı kayıplarının, hastaların bağımsız hareket etmelerini tehlikeli hale getirebildiğine dikkat çeken Dr. Şalçini, “Hastalar genellikle göremedikleri taraftaki eşyalara çarparak düşme riski yaşarlar.” dedi.
İlginç bir biçimde, beynin bu çeşit hasarlarında kişinin birden fazla vakit göremediği bir alan olduğunu hiç fark etmediğini kaydeden Dr. Şalçini, “Örneğin tabaklarındaki yemeğin yalnızca görebildikleri yarısını tüketirler. Bu farkındalık eksikliğinin en uç ve çarpıcı örneği tıp dünyasında ‘Anton Sendromu’ olarak bilinir. Anton Sendromu gelişen hastalar, beyindeki hasar sebebiyle büsbütün kör olsalar bile kör olduklarını katiyetle reddeder ve inatla gördüklerini argüman ederler. Beyin, eksik olan görsel bilgiyi kendi ürettiği geçersiz imgelerle doldurduğu için hasta bir yere çarptığında ‘oda çok karanlık’ yahut ‘eşyanın yeri değişmiş’ üzere mazeretlerle bu durumu inkar eder. Bu değişik tablo, gerçeklik algımızın ve görme hareketinin büsbütün beynin denetiminde olduğunu kanıtlayan en somut örnektir.” açıklamasını yaptı.
Beyin, görme alanındaki boşlukları canlı manzaralarla doldurabiliyor!
“Beynin görsel sürece merkezlerinde meydana gelen hasarlar, hastaların gerçekte var olmayan objeleri, insanları yahut geometrik formları görmelerine yol açabilir.” diyen Dr. Celal Şalçini, bu durumun tıp dünyasında görsel halüsinasyon olarak isimlendirildiğini ve ekseriyetle görme kaybı yaşanan karanlık alanlarda ortaya çıktığını aktardı.
Beynin dışarıdan kâfi görsel ikaz alamadığında, kendi içindeki hafıza ve hayal gücü depolarını kullanarak bu dış eksikliği gidermeye çalıştığı bilgisini veren Dr. Şalçini, “Bu yoğun uğraş sonucunda zihin, boş kalan görme alanını eski anılar yahut rastgele yaratılan canlı manzaralarla doldurarak hastaya düzmece bir gerçeklik sunar. Hastalar bu imgelerin ekseriyetle gerçek olmadığını bilseler de, hayli net ve canlı olmaları nedeniyle büyük bir şaşkınlık ya da endişe yaşayabilirler.” halinde konuştu.
Görsel halüsinasyonlar her vakit ruhsal hastalık belirtisi değil!
Toplumumuzda görsel halüsinasyon gören herkesin ruhsal bir hastalık yahut akıl sıhhati sorunu yaşadığına dair hayli yaygın fakat yanlış bir inanış olduğuna değinen Dr. Celal Şalçini, “Oysa inme sonrası beynin hasar görmesi, Parkinson hastalığı, Alzheimer yahut şiddetli migren üzere pek çok nörolojik hastalık da bu tıp imgelere sebep olabilir.” dedi.
Özellikle ileri yaşlarda göz hastalıklarına bağlı görme kayıpları sonucunda ortaya çıkan Charles Bonnet Sendromu’nun, büsbütün nörolojik kaynaklı halüsinasyonların en bilinen örneği olduğunu hatırlatan Dr. Şalçini, “Bu tür durumları yaşayan hastaların zihinsel sıhhati yerindedir ve gördükleri şeylerin gerçek olmadığını birçok vakit mantıklı bir halde idrak edebilirler. Bu sebeple, görsel halüsinasyon şikayeti olan bireyleri çabucak psikiyatrik bir etiketle yargılamak yerine, ayrıntılı bir nörolojik muayeneden geçirmek son derece kıymetlidir.” ikazında bulundu.
Erken rehabilitasyon, inme sonrası görme kaybının telafisini destekliyor!
İnme sonrasında kaybedilen görme alanının telafi edilebilmesi için hiç vakit kaybetmeden erken periyotta ayrıntılı bir kıymetlendirme yapılmasının hayati bir adım olduğuna dikkat çeken Dr. Celal Şalçini, “Uygulanan nörolojik rehabilitasyon programları sayesinde, beyin dayanıklı kalan hücrelerini kullanarak yeni sinirsel yollar oluşturmayı ve kaybedilen fonksiyonları tekrar öğrenmeyi başarabilir.” dedi.
Hastalara verilen özel göz antrenmanları ve stratejik eğitimlerin, onların dayanıklı kalan görme alanlarını daha verimli kullanmalarını ve kör noktaların farkına varmalarını sağlayacağının altını çizen Dr. Şalçini, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu eğitimler sonucunda hastalar etraflarını dikkatlice taramayı öğrenerek çarpmaları, düşmeleri ve mesken içi kazaları çok büyük oranda azaltabilirler. Böylelikle erken müdahale ve tertipli uzman rehabilitasyonu, hastanın tekrar bağımsızlaşmasına ve ömür kalitesinin çok daha süratli bir biçimde yükselmesine direkt katkıda bulunur.”
