Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, AK Parti Genel Merkez Kadın Kollarınca Rami Kütüphanesi’nde düzenlenen Zanaatkar Kadınlar Türkiye-81 İl, 81 Kadın, 81 Hikaye programında bir konuşma yaptı.
Program kapsamında hazırlanan “ÖZGÜ-Bize Özgü” standında 81 ilden 81 bayan sanatkar ve zanaatkarın yapıtlarının yer aldığını belirten Emine Erdoğan, yapıtların yan yana gelmesiyle süper bir kültür kanaviçesinin ortaya çıktığını söyledi.
Emine Erdoğan, kimi ağaçların sadece kendi topraklarında ve iklimlerinde büyüdüğünü, zira doğduğu yere has olduğunu belirterek, “Geleneksel sanatlar ve zanaatlar da böyledir. Onları endemik hale getiren, insan kıssalarının, coğrafik tecrübeyle birleşmesidir. Elbette sanat, her nerede üretiliyor olursa olsun, kozmiktir. Mesela Yunus Emre’nin şiirleri tüm insanlığa seslenir fakat Yunus, yüzünü insanlığa dönerken, ayakları bu topraklara basar, ilhamını bu coğrafyada açan sarı çiçekte bulur, tefekküre bu gökyüzünün altında dalar.” diye konuştu.
Bir halkın belleğinin, tecrübelerinin türkülere, şiirlere, masallara, motiflere ve ilmeklere kaydolmasıyla oluştuğuna işaret eden Emine Erdoğan, hasebiyle bunlardan biri gündelik ömürden silindiğinde, beraberinde toplumsal belleğin bir kısmının da silindiğini tabir etti.
Halihazırda tüm dünyada kentlerin mimarisinin, kıyafet modellerinin hatta yemeklerin bile var oldukları coğrafyanın imzasını taşımaktan gün geçtikçe uzaklaştığını gördüklerini belirten Emine Erdoğan, kelamlarını şu formda sürdürdü:
“- Bu da kendini hükümran duyuru eden bir kültürün, öteki kültürleri bünyesinde eriterek tarih sahnesinden silme ihtimalini güçlendiriyor. Özellikle sosyal medyanın tesirini her an artırdığı çağımızda, yabancı kültürler öteki toplumların kılcal damarlarına kadar çarçabuk nüfuz edip, onları dönüştürebiliyor.
– Tek tipleşme, tüm toplumların ortak üniforması haline geliyor. Bu tesirler karşısında varlıklarını ve otantikliğini koruyabilenler, sadece kökleri dayanıklı, şuuru yüksek ve varlıklı bir kültür dünyasına sahip toplumlardır. Bu türlü toplumlar kültürel temastan korkmazlar. Tam aksisi, yol kesişimlerinden ulusal kimlikleriyle geçerler.”
“GELENEKSEL SANATLARI GEÇMİŞE HAPSOLMAKTAN KURTARMAK ZORUNDAYIZ”
Emine Erdoğan, “Biz bu noktada, tarihî tecrübesiyle kendini ispat etmiş bir toplumuz. Gerek Anadolu’ya gelirken, gerek coğrafyamızdaki bin yıllardır süren varlığımız boyunca birçok medeniyetle etkileşime girdik. Ama kültürel bir asimilasyona maruz kalmak şöyle dursun, tersine kültür dünyamızı daha da zenginleştirdik. Bu yüzden seramiğimizden minyatürümüze, halılarımızdan kumaşlarımıza kadar tüm sanatlarımız, kendilerine has yöntemleriyle muadillerinin arasından çarçabuk ayırt edilebilirler. Ama, şu da bir gerçek ki klâsik sanatları geçmişe hapsolmaktan kurtarmak zorundayız.” tabirlerini kullandı.
“Kültürün gelecek jenerasyonlara aktarılmasında ve klâsik sanatların korunmasında, bayanların vazgeçilmez bir rolü vardır. Şahsen ben bayanların sanatın ve zanaatın atan kalbi olduğunu düşünüyorum.” diyen Emine Erdoğan, hoş bir örneği paylaşmak istediğini tabir ederek, şunları kaydetti:
“Bir Bünyan halısı dokunacağı vakit bayanlar işe başlamadan bir gece evvel ellerine kına yakarlar. Zira kınalı ellerle iş yapmanın işi kolaylaştıracağına ve kullanılan materyalleri bereketlendireceğine inanılır. Büyük halılar, birkaç bayanın birlikte çalışmasıyla dokunur. Yani birbirlerinin emeğini, alın terini, vaktini, sabrını ve dikkatini ödünç alırlar. Anadolu’ya has dayanışma ruhu, zanaattaki karşılığını bulur. Dokumaya başlarken Allah’a, ‘Elimi kuş eyle/Yerimi taş eyle/Şunu bana üç günlük iş eyle ya Rabbi.’ diye dua ederler. Böylelikle ellerinin kuş kanatları kadar süratli olmasını, tezgah başında oyalanmadan çalışmayı ve işlerini kısa vakitte bitirmeyi en büyük sanatkardan niyaz ederler.”
“ANADOLU’NUN HER KÖŞESİ GÖZ NURUYLA AYDINLANMAYA, IŞIK DOĞUDAN YÜKSELMEYE DEVAM EDİYOR”
Emine Erdoğan, bu yaşayan mirasın motifleri, düğüm teknikleri, inanışları, ritüelleri ve kelamlı kültürleriyle anadan kıza, büyükten küçüğe aktarılmaya devam ettiğini belirterek, “Bugün Türkiye’nin hangi iline, kasabasına, köyüne gitsek, bu türlü eşsiz örnekler, öyküler görürüz. Bu zenginliğimizi, kültürel mirasımızın muhafızları, bayanlara borçluyuz. Standımıza katılan 81 bayan sanatkar ve zanaatkar da işte bu türlü bir misyonun temsilcileridir. Onlar bez dokumadan sedef kakmaya, tezhipten kukla üretimine kadar her biri birbirinden değerli eserleriyle, geleneği, tekniği, estetiği ve kültürü canlı tutuyorlar. Becerilerini öbür bayanlara öğretiyor, usta-çırak alakasını yaşatıyorlar. Sayelerinde Anadolu’nun her köşesi göz ışığıyla aydınlanmaya, ışık doğudan yükselmeye devam ediyor. Her birine gönülden teşekkür ediyor, muvaffakiyetlerinin devamını diliyorum.” dedi.
Herkesi “ÖZGÜ-Bize Özgü” standını ziyaret etmeye davet eden Emine Erdoğan, özellikle gençleri burada görmekten memnunluk duyacağını tabir ederek, programda emeği geçenleri tebrik etti.
