İrlanda Cumhuriyeti’nde yaklaşık 3,5 milyon seçmen, ülkenin 10’uncu cumhurbaşkanını belirlemek üzere yarın lokal saatle 07.00’de (TSİ 09.00) sandık başına gidecek.
Saat 22.00’de (TSİ 00.00) sona erecek oy kullanma sürecinin akabinde sayım süreçlerine 25 Ekim’de başlanacak. En yüksek oyu alan aday, ülkenin yeni cumhurbaşkanı olarak belirlenecek.
İki devir İrlanda Cumhurbaşkanlığı yapan şair ve sosyolog Michael Higgins’in vazife mühleti 10 Kasım gece yarısı dolacak. Yeni cumhurbaşkanı ise vazifesi 11 Kasım’da öğlenden sonra düzenlenecek merasimle teslim alacak.
KUZEY İRLANDA’YI, “İRLANDA’NIN KESİK KOLU” OLARAK GÖREN ADAY ANKETLERDE ÖNDE
Higgins’in misyon mühletinin dolacağı 10 Kasım saat 23.59’dan, bölüm tesliminin yapılacağı 11 Kasım öğlenden sonrasına kadar birkaç saatliğine başsız kalacak İrlanda’da, Cumhurbaşkanlığı Sarayı Aras an Uachtarain’ın yeni sakini olmak içi iki aday yarışıyor.
Bu adayların başında, anketlerde de önde görünen Catherine Connolly geliyor. Rakibinin yaklaşık 2 katı oy alacağı kestirim edilen Connolly, sol ittifakın ve bilhassa de İrlanda milliyetçiliğinin önde gelen partisi Sinn Fein’in desteklediği aday olarak öne çıkıyor.
Arkasında Sinn Fein de dahil 7 parti ve bağımsızlar bulunan Connolly’nin kampanyasında, sembolik cumhurbaşkanı tarifine uymayan vaatler yer alıyor. Bunların başında İrlanda ve Kuzey İrlanda’nın birleşmesi geliyor.
Connolly, adadaki iki İrlanda’nın birleşmesini bir sonraki adım olarak görüyor. Bunun “tüm adanın rızasıyla” olması gerektiğini savunan Connolly, Kuzey İrlanda’da ve İrlanda Cumhuriyeti’nde birleşmeye yönelik teşebbüslerin başlaması gerektiğini söylüyor.
Geçmişte İrlandaca Konuşan Bölgelerden Sorumlu Bakanlık da yapan Connolly, her ne kadar akıcı İrlandaca konuşamasa da tekrar çalışmaya başladığını, tüm İrlandalıların da bu lisanı konuşması gerektiğini belirtiyor.
Kuzey İrlanda’yı, İrlanda’nın “kesilen sağ kolu” olarak niteleyen Connolly, “Cumhurbaşkanı olarak makamın yumuşak gücünü ve ahlaki otoritesini kullanarak tüm adayı bir ortaya getireceğim. Kuzey’deki toplumumuzu sık sık ziyaret edeceğim.” dedi.
Connolly, adadaki iki tarafın birleşmesi için gereken her şeyin yapılması gerektiğini belirtirken, toplumun meselelerine dikkati çeken bir figür olmayı da hedefliyor. Bu sıkıntıların başında ise konut muhtaçlığı ve refah geliyor.
HEM PROTESTAN HEM DE İNGİLTERE YANLISI
Seçimde yarışacak ikinci aday ise iktidar ortağı ve ülkenin 3. büyük partisi Fine Gael’in adayı Heather Humphreys.
İrlanda’nın Kuzey İrlanda hududunda yer alan Monaghan’da doğan ve ülkedeki Katolik çoğunluğun bilakis bir Protestan olan Humphreys, “İrlanda’yı temsil edebilecek özelliklere” sahip olduğunu söz ediyor.
Adanın bütünleşmesi için iki tarafın da istek göstermesi ve birleşik bir adadan evvel birleşik bir halk olmak gerektiğini lisana getiren Humphreys’in ve ailesinin, geçmişte İngiltere ile birliği savunan yapıların aktifliğine katılması bir dezavantaj olarak görülüyor.
Humphreys, birleşik İrlanda’ya olumlu yaklaştığını lakin bunun öncesinde taraflar ortasında toplumsal birlik, kültürel çeşitliliğin kabulü ve inanç inşasının gerekli olduğunu belirtiyor.
Özellikle Kuzey’de çoğunluk olan Protestanların ve İngiltere yanlılarının kaygılarını dikkate almak gerektiğini, hatta Kuzey’de var olan parlamento üzere kurumların birlikten sonra da devam etmesini savunan Humphreys, bu diyaloğu artırmayı hedefliyor.
Humphreys, Protestan ve eski İngiltere yanlısı olma özellikleriyle adanın iki tarafında “köprü” olabilecek bir aday olarak değerlendirilse de kampanyasının omurgasını İrlanda’nın birleşmesi değil ülke içi birlik, toplulukların güçlendirilmesi ve fırsatların yaratılması oluşturuyor.
KİRACISINDAN FAZLA PARA ALAN BAŞBAKAN’IN ADAYI ÇEKİLDİ
İrlanda Cumhurbaşkanı seçimlerinde her ne kadar iki aday yarışsa da pusulada üç aday yer alacak. Koalisyonun büyük ortağı, Başbakan Micheal Martin’in partisi Fianna Fail tarafından desteklenen Jim Gavin, pusuladaki üçüncü isim olacak.
Martin’in onayını 30 Ağustos’ta alan, 9 Eylül’de adaylığı açıklanan, seçim çalışmalarına 28 Eylül’de başlayan Gavin, 1 hafta sonra ise adaylıktan çekildiğini ve kampanyasını durdurduğunu açıkladı.
Eski kiracısından 3 bin 300 avro (yaklaşık 161 bin lira) fazla kira aldığı ve bunu geri ödemediği ortaya çıkan Gavin, adayların mutlaklaştığı tarihten sonra yarıştan çekildiği için pusuladaki yerini koruyacak. Hatta anketlere nazaran, Gavin’in yüzde 8’e yakın oy alacağı öngörülüyor.
İrlanda seçimlerinde adaylığı gündeme gelen bir öteki isim ise karma dövüş sanatları sportmeni Conor McGregor oldu.
Aşırı sağcı ve göçmen aksisi görüşleriyle bilinen McGregor, aday olması için gereken parlamenter sayısını yahut belediye meclisi sayısını tutturamadı.
İlk bayan cumhurbaşkanını (Mary Robinson) 1990’da seçen İrlanda, dünyada bu misyonun bir bayandan başka bir bayana geçtiği birinci ülke olarak biliniyor.
Robinson’ın akabinde koltuğa oturan ve 1997-2011’de iki periyot cumhurbaşkanlığı yapan Mary McAleese’den 14 yıl sonra İrlanda’da, üçüncü defa ülkenin tepesine bir bayan gelecek.
