Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Irak Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, tarihi muahedeye imza attı.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye nazaran Bakan Fidan, Irak’a yaptığı resmi ziyaret kapsamında Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani tarafından kabul edildi.
Daha sonra Bakan Fidan ile Irak Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Hüseyin tarafından “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Irak Cumhuriyeti Hükümeti Ortasında Su Alanında İşbirliğine Ait Çerçeve Muahedesi Kapsamındaki Projelerin Finansmanı için Sistem Belgesi” imzalandı.
Fidan, toplantıda yaptığı açıklamada “Bu mutabakat olağanüstü kıymetli.” dedi. Fidan, bunun iki ülke tarihinde birinci kere hayata geçeceğini belirterek, “Irak tarihinde yapılan en büyük altyapı yatırımı olacaktır” dedi.
Yetkililerden alınan bilgiye nazaran kelam konusu sistem, 2024’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Bağdat ziyareti sırasında akdedilen “Su Alanında İşbirliği Çerçeve Anlaşması”nın fiilen uygulanmasını sağlayacak düzenlemeleri içeriyor.
BELGE İLE NE AMAÇLANIYOR?
Mekanizma, Irak’ın su kaynaklarının faal, verimli ve sürdürülebilir kullanımına yönelik altyapı modernizasyonu ve inşası kapsamında Türk firmalarınca üstlenilecek projelerin finansmanının, Irak’tan yapılan petrol satışlarına dayalı sistem aracılığıyla karşılanmasını öngörüyor.
Bu düzenleme aracılığıyla Türkiye, Irak’ın su altyapısının geliştirilmesine ve su kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkısını artırmayı hedefliyor.
22 Nisan 2024’te imzalanan “Su Alanında İşbirliği Çerçeve Anlaşması” ile bugün imzalanan “Finans Mekanizması” evrakı, iki ülke ortasındaki ekonomik ve ticari ilgilerde yeni bir stratejik devrin başlangıcına işaret ediyor. Bu çerçevede Türk müteahhitlik firmalarının Irak pazarına erişiminin kolaylaşması ve stratejik kıymete sahip projelerde yeni fırsatlar elde etmesi bekleniyor.
TÜRKİYE IRAK SU İDARESİNE DAYANAK VERECEK
2024 yılında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ziyareti sırasında Irak ile bir dizi muahede imzalandı. Bu muahedeler ortasında yer alan su muahedesi, iki ülke ortasında değerliydi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bu ziyaret sırasında Spitnik’e açaklama yaparken şu bilgiyi vermişti:
“Biz tarımda olduğu üzere hududu aşan sularla ilgili de bir işbirliğimizin olması gerekiyor. Ortamızda farklı çalışma kümeleri var. Yalnızca bizde değil, bizden suyun gittiği ülkelerde de suyun yönetilmesi gerekiyor. Bu çerçeve mutabakatı bunu anlatıyor. İki sınırdaş ülkenin suyla ilgili işbirliği manalıdır. Onların sulama projeleri, su depolamaları, su verimliliği konusunda Türkiye’de ne yapıyorsak onlarında yapmasını sağlayacağız.”
ORTAK BARAJLAR YAPILABİLİR
Aynı tarihlerde bilgi veren Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Veysel Eroğlu da, projenin baraj üretimlerini da içerdiğini belirtirken, Sputnik muhabirine konuşan Veysel Eroğlu, Irak’ta suyun verimli kullanılması için projelerin hazırlandığını bunların uygulanması için gerekli görüşmelerin yapılacağını söyledi. Projeye ait haberlerde, “Projelerin içinde iki ülke hududunda yer alan Küçük Zap Suyu üzerine baraj yapılması, sulama tesisleri ve hidro elektrik santrallerin kurulması, suyu verimli kullanmak için su arıtma tesislerinin kurulması, atık suyun arıtılıp sulamada kullanılması üzere başlıklar bulunuyor.” bilgisi yer almıştım.
Küresel iklim değişikliğinin tesiriyle bölgede azalan su kaynakları dikkate alındığında Türkiye’de de hissedilen su probleminin bölgesel işbirliği yoluyla uzun vadeli tahlillere kavuşturulması kıymet taşıyor.
“PKK’NIN IRAK VE SURİYE’DEN DE ÇEKİLMESİ ÖNEMLİ”
Bakan Fidan toplantıda ayrıyeten “Terörsüz Türkiye” sürecine de değindi.
Fidan, bu sürecin olumlu istikamette ilerlemesinin yalnızca Türkiye için değil bölge için de düzgün bir gelişme olduğuna dikkat çekti.
“PKK terör örgütünün kendisini fesih kararı almış olması, hiç elbet olumlu bir gelişme.” değerlendirmesinde bulunan Fidan, şunları kaydetti:
“Örgütün Türkiye’de olduğu üzere Irak’ta da silahlı gayretine ve terör faaliyetlerine son vermesi, işgal ettiği yerlerden çekilmesi, birebir halde Suriye’de de işgal ettiği yerlerden çekilmesi olağanüstü değerli.”
