Gözlemciler, ABD ordusunun Venezuelalı olduğu sav edilen uyuşturucu kaçakçılarına yönelik operasyonlarının ve Donald Trump’ın Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya karşı kara harekatı tehditlerinin, Karayipler’de stratejik topraklara sahip Avrupalı güçleri rahatsız ettiğini belirtiyor.
Yetkililer ve kaynakların AFP’ye verdiği bilgiye nazaran Fransa, Hollanda ve İngiltere, sağladıkları bilgilerin kendi ülkelerinde yasa dışı sayılacak hücumlarda kullanılabileceği kaygısıyla Karayipler hakkındaki istihbarat paylaşımını sınırlamaya başladı.
İngiltere, sömürge periyodundan kalma küçük denizaşırı topraklara sahipken, Martinik ve Guadeloupe üzere büyük adalar ile Güney Amerika anakarasındaki Fransız Guyanası resmen Fransa’nın kesimi sayılıyor.
Coğrafi açıdan hususa en fazla dahil olan ülke ise Hollanda. Krallığın modülü olan ve “ABC adaları” olarak isimlendirilen Aruba, Bonaire ve Curacao, Venezuela kıyılarının çabucak açıklarında yer alıyor.
Venezuela idaresi, Washington’ı uçak gemisi kümesi, savaş gemileri ve hayalet uçakları içeren askeri yığınağıyla Karakas’ta rejim değişikliği arayışında olmakla suçluyor.
Halka açık bilgilerin derlendiği AFP sayımına nazaran ABD güçleri, eylül ayından bu yana memleketler arası sularda uyuşturucu taşıdığı tez edilen teknelere düzenlediği hava akınlarında en az 83 kişiyi öldürdü.
ABD, Karayipler ve Doğu Pasifik’te düzenlenen 20’den fazla akında amaç alınan bireylerin kaçakçı olduğuna dair argümanlarını destekleyecek rastgele bir detay yayımlamadı.
Donald Trump, Maduro’nun günlerinin sayılı olduğuna inandığını belirtirken, Maduro görüşmelere açık olduğunu eklemesine karşın kara harekatı seçeneğini dışlamayı reddetti.
AVRUPA ÜLKELERİ ÇATIŞMANIN ORTASINDA KALMAKTAN ÇEKİİYOR
İsminin açıklanmasını istemeyen bir Fransız askeri yetkili, “Hollandalılar, Venezuela kıyılarının yaklaşık 50 kilometre açığında bulunan ABC adaları konusunda endişeli” diye konuştu.
Kayıt dışı konuşma yetkisi bulunmadığı için ismini bâtın tutan Avrupalı bir askeri kaynak ise bu adaların mümkün bir savaş durumunda “kendilerini ön cephede bulacaklarını” da ekledi.
Birden fazla kaynak, Trump’ın kararlılığı karşısında seçenekleri azalan bu üç ülkenin, muhakkak istihbaratları Washington ile paylaşmayı durdurma kararı aldığını aktardı.
Hollanda sivil istihbarat ve karşı istihbarat servisi yöneticisi Erik Akerboom, De Volkskrant gazetesine verdiği demeçte “Hizmetlerimizin siyasete alet edilmesi ve insan hakları ihlalleri konusunda bilhassa teyakkuzdayız” dedi.
Fransız uyuşturucu ile mücadele servisi OFAST’ın başkanı kıdemli polis yetkilisi Dimitri Zoulas, Radio Caraibes’e (RCI) yaptığı açıklamada şu sözleri kullandı:
“Fransa dahil hiçbir Avrupa ülkesi, bir gemiye yönelik askeri akına temel oluşturabilecekse, mevcut durumda Amerikalılara operasyonel istihbarat göndermeyecek.”
Fransız makamları bu konumu resmen doğrulamadı. Lakin bir güvenlik kaynağı, “Avrupalıların şu anda ABD’ye bir taarruza yol açabilecek rastgele bir istihbarat vermediği yüzde 100 açık” değerlendirmesinde bulundu.
İngiltere’de yayımlanan The Times gazetesi, hükümetin en üst seviye hukuk danışmanı Başsavcı Richard Hermer’in, Trump’ın Karayipler’deki uyuşturucu satıcılarına “suikast düzenleyebileceği” endişesiyle bakanlara istihbarat paylaşımını kesmelerini söylediğini bildirdi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise bu ayın başlarında İngiltere’nin istihbarat paylaşımını durdurduğuna dair haberleri “yalan haber” olarak nitelendirerek reddetti.
İSTİHBARAT BAĞLARINDA YASAL SINIRLAR
İngiliz dış istihbarat teşkilatı MI6’in eski başkanı Richard Dearlove, AFP’ye yaptığı açıklamada, durumun eşsiz olmadığını belirtti.
Dearlove, Avrupalıların Amerikan yargı yetkisi dahilinde yasal olabilecek lakin kendi ülkelerinde yasal olmayan bir aksiyona cürüm ortağı olmaktan kaçındıklarını vurguladı.
Dearlove, “Bu genel istihbarat alışverişini etkilemez. Bu mahallî ve spesifik bir sıkıntı. Deneyimlerime nazaran daha evvel de yaşandı” diye konuştu.
Avrupalı yetkililer, Trump idaresini karşılarına alma riskinin farkında.
Avrupalı bir istihbarat kaynağı, “ABD’ye hayır demeden ve bunu duyurmadan evvel iki kere düşünmeliyiz zira müttefiklerine çok fazla bilgi sağlıyorlar” dedi.
Bölgedeki uyuşturucuyla çaba operasyonlarında misyon yapmış eski bir ABD’li subay ise Avrupalıların alandaki Amerikan istihbarat çalışmalarına katkısının çok sonlu olduğunu savundu.
Fransız güvenlik kaynağına nazaran de ABD’nin bu bilgiye gereksinimi olmadığı için Avrupalıların kısıtlaması “teorik” bir tesir yaratıyor.
Richard Dearlove, bunun “tam manasıyla yasal bir sorun” olduğunu ve transatlantik istihbarat paylaşımının genel tablosunu etkilememesi gerektiğini vurguladı.
Dearlove, “CIA bunu epeyce âlâ anlıyor. Bu bazen problemli olan lakin istihbarat bağında temel bir değişikliğe işaret etmeyen, yeterli bilinen bir alan” değerlendirmesini yaptı.
BÖLGEDEKİ ASKERİ HAREKETLİLİK
ABD Başkanı Donald Trump, daha evvel imzaladığı kararname kapsamında, Latin Amerika kökenli uyuşturucu kartelleriyle yerinde çaba gerekçesiyle ordunun daha fazla ve faal kullanılması talimatını vermişti.
Washington idaresi, bu bağlamda ağustos sonlarında Venezuela açıklarına denizaltı ve savaş gemilerinden oluşan bir deniz gücü gönderdi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise, ABD ordusunun Venezuela’da rejim değişikliği dahil operasyonlara hazır olduğunu söyledi.
Venezuela Devlet Başkanı Maduro ise buna karşılık ülkede 4,5 milyon milis gücünü seferber ettiğini ve rastgele bir saldırıyı püskürtmeye hazır olduğunu açıkladı.
ABD’nin Venezuela açıklarında birtakım tekneleri uyuşturucu kaçakçılığı gerekçesiyle gaye almaya devam etmesi, hem Venezuela idaresi hem de milletlerarası kamuoyunda tenkitlere neden oldu. Hücumların milletlerarası hukuka alışılmamış olduğu savunuluyor.
ABD’nin “uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele” gerekçesiyle gönderdiği dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford ve hücum kümesinin Latin Amerika bölgesine ulaştığı bildirildi.
