Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Kurulu Sekreteri Rüstem Umerov, Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, Rusya-Ukrayna Savaşı’nı sonlandırmak gayesiyle hazırlanan “barış planı” için Lider Donald Trump’la görüşmek üzere ABD’ye gideceğini açıkladı.
Umerov, toplumsal medya hesaplarından yaptığı paylaşımda, Ukrayna ve ABD’li üst seviye yetkililerin, İsviçre’nin Cenevre kentinde “barış planı” için verimli ve yapan görüşmeler gerçekleştirdiğini bildirdi.
ABD Başkanı Trump’ın savaşı sona erdirme konusundaki kararlı uğraşlarını takdirle karşıladıklarını vurgulayan Umerov, “Cenevre görüşmelerinde, mutabakatın temel kaideleri konusunda ortak anlayışa varıldı. Artık atacağımız sonraki adımlarda Avrupalı ortaklarımızın dayanağına güveniyoruz. Zelenskiy’nin bu ay en erken uygun tarihte ABD’yi ziyaret etmesini ve Trump’la son adımları atıp bir muahedeye varmasını sabırsızlıkla bekliyoruz.” sözlerini kullandı.
MADDE UNSUR ABD’NİN BARIŞ PLANI
AFP tarafından geçtiğimiz günlerde incelenen taslağa nazaran 28 unsurluk plan şöyle:
1- Ukrayna’nın egemenliği teyit edilecek.
2- Rusya, Ukrayna ve Avrupa ortasında kapsamlı bir saldırmazlık muahedesi yapılacak. Son 30 yılın tüm belirsizlikleri çözülmüş kabul edilecek.
3- Rusya’nın komşu ülkelere saldırmaması ve NATO’nun daha fazla genişlememesi bekleniyor.
4- Tüm güvenlik problemlerini çözmek ve tansiyonu azaltacak şartları oluşturmak için Rusya ile NATO ortasında, ABD aracılığıyla bir diyalog yürütülecek.
5- Ukrayna emniyetli güvenlik garantileri alacak.
6- Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin mevcudu 600 bin işçiyle sonlandırılacak.
7- Ukrayna, NATO’ya katılmayacağını anayasasına yazmayı kabul edecek ve NATO da Ukrayna’nın gelecekte kabul edilmeyeceğine dair bir kararı kendi tüzüğüne eklemeyi kabul edecek.
8- NATO, Ukrayna’ya asker konuşlandırmamayı kabul edecek.
9- Avrupa savaş uçakları Polonya’da konuşlandırılacak.
10- ABD, güvenlik garantisi karşılığında tazminat alacak. Ukrayna Rusya’yı işgal ederse garanti kaybedilecek. Rusya Ukrayna’yı işgal ederse, kararlı ve koordineli bir askeri karşılığın yanı sıra tüm global yaptırımlar yine uygulanacak, yeni toprak tanıması ve bu muahedenin tüm başka yararları iptal edilecek. Ukrayna’nın Moskova yahut St. Petersburg’a sebepsiz füze fırlatması halinde güvenlik garantisi geçersiz sayılacak.
11- Ukrayna, AB üyeliğine uygun olarak pahalandırılacak ve bu süreç devam ederken Avrupa pazarına kısa vadeli tercihli erişim sağlayacak.
12- Ukrayna’nın yine inşası için güçlü bir global tedbirler paketi uygulanacak. Buna Ukrayna Kalkınma Fonu’nun kurulması, Ukrayna’nın gaz altyapısının yine inşası, savaştan etkilenen bölgelerin güzelleştirilmesi, yeni altyapı projeleri ve maden ile doğal kaynakların yine çıkarımının başlatılması dahil olacak. Tüm bunlar Dünya Bankası tarafından geliştirilen özel bir finansman paketiyle desteklenecek.
13- Rusya global iktisada tekrar entegre edilecek. Yaptırımların kaldırılması, G8’e tekrar katılması ve ABD ile uzun vadeli ekonomik iş birliği muahedesine girmesi görüşülecek.
14- Dondurulmuş 100 milyar dolarlık Rus varlığı, ABD liderliğindeki Ukrayna tekrar inşa ve yatırım uğraşlarına yönlendirilecek. ABD bu teşebbüsten elde edilen kârın yüzde 50’sini alacak. Avrupa da Ukrayna’nın yine inşası için kullanılacak yatırım ölçüsünü artırmak üzere 100 milyar dolar ekleyecek. Dondurulmuş Avrupa fonları hür bırakılacak ve geriye kalan dondurulmuş Rus fonları farklı bir ABD-Rusya ortak yatırım aracına aktarılacak.
15- Tüm mutabakat kararlarının uygulanmasını teşvik etmek ve sağlamak emeliyle güvenlik hususlarında ortak bir Amerikan-Rus çalışma kümesi kurulacak.
16- Rusya, Avrupa ve Ukrayna’ya karşı saldırmazlık siyasetini maddelerine işleyecek.
17- ABD ve Rusya, START I Antlaşması dahil olmak üzere nükleer silahların yayılmasını tedbire ve kontrol mutabakatlarının geçerlilik müddetini uzatmayı kabul edecek.
18- Ukrayna, Nükleer Silahların Yayılmasını Tedbire Antlaşması’na uygun olarak nükleer silaha sahip olmayan bir devlet olmayı kabul edecek.
19- Zaporijya Nükleer Santrali, Milletlerarası Atom Gücü Ajansı’nın (IAEA) kontrolü altında yine faaliyete geçirilecek ve üretilen elektrik Rusya ile Ukrayna ortasında eşit olarak paylaşılacak.
20- Her iki ülke, anlayışı ve müsamahayı teşvik etmeye yönelik eğitim programlarını okullarda ve toplumda uygulamayı taahhüt edecek.
21- Kırım, Luhansk ve Donetsk, ABD dahil olmak üzere de facto idare halinde Rusya olarak tanınacak. Herson ve Zaporijya cephe sınırı boyunca dondurulacak. Rusya, denetim ettiği öbür üzerinde uzlaşılan bölgelerden çekilecek. Ukrayna güçleri halihazırda denetim ettikleri Donetsk Oblastı kısmından çekilecek ve burası bir tampon bölge oluşturmak için kullanılacak.
22- Gelecekteki toprak düzenlemeleri üzerinde mutabakata varıldıktan sonra hem Rusya hem de Ukrayna bu düzenlemeleri güç yoluyla değiştirmemeyi taahhüt edecek. Bu taahhüdün ihlali halinde güvenlik garantileri geçerli olmayacak.
23- Rusya, Ukrayna’nın ticari faaliyetler için Dinyeper Nehri’ni kullanmasını engellemeyecek ve Karadeniz üzerinden tahıl nakliyatının serbestçe yapılabilmesi için muahedeler yapılacak.
24- Esir değişimleri, cenazelerin iadesi, rehinelerin ve sivil tutukluların geri gönderilmesi üzere hususları çözmek üzere bir insani komite kurulacak ve bir aile birleşimi programı uygulanacak.
25- Ukrayna 100 gün içinde seçim yapacak.
26- Bu çatışmaya dahil tüm taraflar, savaş sırasında gerçekleştirdikleri hareketler için tam af alacak ve gelecekte rastgele bir talepte bulunmamayı yahut şikayet değerlendirmemeyi kabul edecek.
27- Bu mutabakat yasal olarak bağlayıcı olacak. Uygulanması, ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlık ettiği Barış Kurulu tarafından izlenecek ve garanti edilecek. İhlaller için yaptırımlar uygulanacak.
28- Tüm taraflar bu mutabakata vardıktan sonra, ateşkes her iki tarafın mutabakatta belirlenen noktalara çekilmesinden çabucak sonra yürürlüğe girecek ve mutabakatın uygulanmasına başlanacak.
