Tesla CEO’su Elon Musk, yılın büyük bir kısmını hissedarların onayına sunulan 1 trilyon dolarlık maaş paketine odaklarken, şirketin ana faaliyet alanı olan araba satışlarında tablo giderek karmaşıklaşıyor.
Güncel bilgiler, elektrikli araç devinin Avrupa, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) üzere kritik pazarlarda önemli bir satış baskısı altında olduğunu ortaya koyuyor.
AVRUPA PAZARINA TESLİMATLAR DÜŞÜŞTE
Reuters’ın Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği datalarına dayandırdığı haberine nazaran, Tesla’nın Avrupa genelindeki satışları ekim ayında geçen yılın birebir devrine kıyasla yüzde 48,5 oranında geriledi.
Bölgedeki genel elektrikli araç satışlarının yüzde 26 artış gösterdiği bir devirde, Tesla’nın yıl genelindeki satış kaybı yüzde 30 düzeyine ulaştı.
Bloomberg’in tahliline nazaran de Tesla’nın Avrupa’daki pazar hissesi kaybı, şirketin yalnızca iki kitle pazarı modeli (Model 3 ve Model Y) sunmasına rağmen rakiplerin daha geniş ve uygun fiyatlı seçeneklerle pazara girmesinden kaynaklanıyor.
Özellikle Almanya merkezli Volkswagen, 2017 yılındaki emisyon skandalının akabinde elektrikli araç teknolojisine yaptığı yatırımların sonuçlarını almaya başladı.
Volkswagen, eylül ayına kadar olan devirde elektrikli araç satışlarını yüzde 78,2 artırarak 522 bin 600 adede ulaştı ve Tesla’nın satışlarını üçe katladı.
Duisburg-Essen Üniversitesi CAR düşünce kuruluşu başkanı Ferdinand Dudenhoeffer, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Elon Musk için sorun yalnızca kendi araçları ve Çinli üreticiler değil. Sorun birebir vakitte Avrupalıların ortayı kapatmış olması” sözlerini kullandı.
ÇİNLİ ÜRETİCİLER MODEL ÇEŞİTLİLİĞİYLE ÖNE ÇIKIYOR
Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olan Çin’de de Tesla’nın pazar hissesi daralıyor.
Verilere nazaran, Tesla’nın Çin’deki teslimatları geçen ay yüzde 35,8 düşerek son üç yılın en düşük düzeyine geriledi. Yıl genelindeki düşüş ise yüzde 8,4 olarak kaydedildi.
Bu gerilemenin temel nedenleri ortasında Çinli markaların yükselişi gösteriliyor.
Çinli araba üreticisi BYD, geçen ay 17 bin 470 araç satarak Tesla’nın satışlarını ikiye katladı.
Ayrıca Xiaomi üzere teknoloji devlerinin otomotiv kesimine girişi rekabeti artırdı. Xiaomi’nin haziran ayında piyasaya sürdüğü YU7 modeli, Tesla Model Y’nin direkt rakibi olarak konumlanıyor.
Tesla’nın eser gamının “eskimesi” ve 30 bin doların altında bir model sunmaması, tüketicileri daha uygun fiyatlı ve donanımlı Çinli modellere yöneltiyor.
İngiltere merkezli elektrikli araç tavsiye sitesi Electrifying.com CEO’su Ginny Buckley, Reuters’a verdiği demeçte, gelecek yıl piyasaya çıkacak 50 yeni elektrikli modelden hiçbirinin Tesla olmadığını belirtti.
SATIŞLARIN DÜŞMESİNDE SİYASİ TARTIŞMALARIN DA TESİRİ VAR
Satışlardaki düşüşün tek nedeni ekonomik faktörler yahut rekabet değil.
Geçen ay Yale Üniversitesi araştırmacıları tarafından yapılan yeni çalışma, Elon Musk’ın “kutuplaştırıcı ve partizan eylemlerinin” Tesla satışlarına ziyan verdiğini ortaya koydu.
Ulusal Ekonomik Araştırma Ofisi (NBER) tarafından bulguları yayımlanan çalışma, Musk’ın Twitter’ı (yeni ismiyle X) satın alması ve siyasi telaffuzlarının, şirketin satışlarını üç yıllık bir devirde 1,2 milyon araç kadar azaltmış olabileceğini iddia ediyor.
Araştırmacılar, Musk’ın eylemlerinin özellikle Demokrat Parti eğilimli eyaletlerde ve bölgelerde satışların düşmesine neden olduğunu belirtti.
Çalışmada, “Demokratların Cumhuriyetçilere kıyasla bir Tesla satın alma ihtimalinden çok daha yüksek olduğu göz önüne alındığında, Musk’ın hareketleri en sadık müşteri tabanını uzaklaştırdı” tespiti yer aldı.
Bloomberg’in tahlilinde de benzeri bir eğilime dikkat çekilerek, “Tesla Takedown” (Tesla’yı Bitirme) hareketinin bu yıl ortaya çıktığı ve Musk’ın siyasi telaffuzlarına reaksiyon olarak boykot davetlerinin yapıldığı hatırlatıldı.
MALİ TEŞVİKLER KESİLDİ, SATIŞLAR GERİLEDİ
ABD pazarında ise satışlar dalgalı bir seyir izliyor. Eylül ayında sona eren 7 bin 500 dolarlık vergi teşvikinden yararlanmak isteyen tüketicilerin talebiyle satışlar yüzde 18 artış gösterdi.
Ancak teşviklerin sona ermesinin akabinde geçen ay satışlar yüzde 24 oranında geriledi.
Bloomberg, Tesla’nın ABD’deki pazar hissesinin yüzde 40 civarına düştüğünü belirtirken, şirketin düzenleyici kredi satışlarından elde ettiği gelirlerin de baskı altında olduğunu vurguladı.
Diğer araba üreticilerinin emisyon standartlarını karşılamasına yardımcı olmak için satılan bu kredilerden elde edilen gelir, üçüncü çeyrekte yüzde 44 oranında azaldı.
ŞİRKET ODAĞINI ŞOFÖRSÜZ ARAÇLARA KAYDIRIYOR
Satışlardaki bu tablo karşısında Tesla idaresi, odağını klasik araba üretiminden yapay zeka ve otonom sürüş teknolojilerine kaydırıyor.
Son periyotta Elon Musk, şirketin geleceğinin “robotaksi” ve insansı robot “Optimus” projelerinde yattığını savunuyor.
Musk, hissedarlara sunduğu vizyonda, Tesla’nın bedelinin büyük ölçüde otonom sürüş teknolojisinden geleceğini belirtiyor.
Şirket, haziran ayında Teksas eyaletindeki Austin’de robotaksi hizmetini hudutlu bir kullanıcı kümesiyle başlattı.
Fakat bu hizmet şimdi geniş çaplı kullanıma açılmadı ve araçlarda hala insan güvenlik monitörleri mevcut.
Analistler, Tesla’nın satışları canlandırmak için yeni ve uygun fiyatlı bir modele gereksinim duyduğunu belirtse de, Musk’ın önceliği otonom sürüşe vermesi nedeniyle yakın vadede insan şoförler için büsbütün yeni bir modelin piyasaya sürülmesi beklenmiyor.
HİSSEDARLAR REKOR FİYAT PAKETİNİ İMZALAMAYA HAZIRLANIYOR
Şirketin mali geleceği ve Musk’ın liderliği konusundaki tartışmaların merkezinde ise devasa maaş paketi yer alıyor.
Plana nazaran, hissedarlar Musk için yaklaşık 1 trilyon dolar bedelinde olması olası tazminat paketini oylamaya hazırlanıyor.
Söz konusu paketin tam olarak devreye girebilmesi için Tesla’nın önümüzdeki 10 yıl içinde yıllık ortalama 1,2 milyon araç satışına ulaşması ve piyasa bedelinin 8,5 trilyon dolara yükselmesi gerekiyor.
Tesla Yönetim Kurulu Lideri Robyn Denholm, hissedarlara gönderdiği mektupta paketin onaylanması davetinde bulunarak, “Elon olmadan Tesla, mobilite, güç ve iş gücünün temel yapı taşlarını yine hayal eden dönüştürücü bir güç olma amacını kaybedebilir” sözlerini kullandı.
