Beyoğlu’nun farklı renkleri keder iştirakinde birleşti
Beyoğlu sokaklarını gezerken insan profili ve mahallelerin dokusu fonda değişse de güya onca insan tıpkı sofrada oturmuş ve birbirini duyar üzere:
“Yangın var yangın. Rahmetlik Süleyman Demirel’in bir lafı vardır. Tencere getirir, tencere götürür.”
Okmeydanı’ndan bir esnaf oyunu neden bu kere AKP’ye değil de CHP’ye verdiğini bu sözlerle anlatıyor.
Kasımpaşalı bir emekli onu “Emekliler yılı ilan ediyorum diye Sayın Reis bizimle dalga geçti. Semtimizin insanı. Bu semtte doğmuş büyümüş. Bile bile yaptı” diye tamamlıyor.
Galata Kulesi’nin yakınındaki Bereketzade Mahallesi’nde bir esnaf da “Kendilerini güçlü ettiler. Bak damada, zenginler listesine girdi. Biz nasıl geçiniyoruz diye düşünen yok” derken Cihangir’de bir kahve sahibi de ekliyor:
“Bir mahallede olan, Cihangir’de olmuyor diye bir şey yok. Her birimiz yoksullaştık. Hepimiz birebir tabaktan yiyoruz.”
Yaklaşık 10 bin oy fark attı
Beyoğlu’nda 30 yıl sonra seçmen tercihini yüzde 45,9 oy oranıyla CHP’li İnan Güney’den yana kullandı. İnan Güney, AKP’li son belediye başkanı Haydar Ali Yıldız’a yaklaşık yüzde 9 puanla 10 bin oy fark attı.

Türkiye’nin birinci belediye binası olan Beyoğlu Belediyesi binası Şişhane Meydanı’nda yer alıyor. Bina Edouard Blacque Bey’in birinci reisliği devrinde (1879-1883) inşa edildiFotoğraf: Arif Kurtulus/DW
Böylece ilçede 1994’ten bu yana devam eden Refah, Fazilet Partisi ve AKP geleneği de son buldu.
Tanzimat devrinde tarihi, coğrafyası, etnik ve kültürel özelliği ile batılılaşma için bir başlangıç noktası olarak kabul edilen Beyoğlu, 1984’e kadar İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı şube olarak yönetiliyordu. 1984’te başlayan ANAP’lı (Anavatan Partisi) yılların akabinde 1989’dan itibaren beş yıllık SHP (Sosyaldemokrat Halkçı Parti) devri yaşandı.
1989 seçimlerinin Türkiye siyasi tarihi açısından kıymetli bir yeri de var. SHP’li Hüseyin Aslan’ın Beyoğlu Belediye Başkanlığı için yarıştığı isim bugünün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dı. Erdoğan 7 puan farkla yarışı kaybederken bu seçim, Erdoğan’ın şimdiye dek kaybettiği son seçim olarak tarihe geçi.
31 Mart’ta ise lokal seçimler Beyoğlu’nda AKP’li Haydar Ali Yıldız ve CHP’li İnan Güney’in rekabetine sahne olsa da seçmene nazaran kaybeden Yıldız değil Erdoğan oldu. Erdoğan, siyasi tarihinde kıymetli bir yeri olan Beyoğlu’nda 35 yıl sonra yine yenildi.
Peki bu tablo nasıl ortaya çıktı?
İstanbul’un en eski semtlerinden biri olan Beyoğlu, her vakit iktidarların ideolojik bir toplumsal hafıza inşa etme uğraşına sahne oldu. İlçe, 19’uncu yüzyıl Osmanlı yenileşmesinin ve emek ve demokrasi gayretinin hafızasının üzerine muhafazakârlığın öne çıkarıldığı yeni bir yapılanma süreci yaşadı.
Cihangir sakinlerinden Tarkan Kılıç, Beyoğlu’ndaki değişimi “24 yıldır burada yaşıyorum. Kültür olarak çok önemli bir çöküş vardı burada. Bir sıkışmışlık vardı. Nüfusun değiştiği, cümbüş mantığının değiştiği bir yere döndü” diye anlatıyor.
“Aslında iki Beyoğlu var. Bir tarafın sosyo-ekonomik seviyesi yüksek başka tarafı daha yoksul” diyen Kılıç, AKP’nin bu sefer fakir bölümden darbe aldığını vurguluyor.
Yeni periyotta Beyoğlu için hem kültürel hem de toplumsal siyasetlerin öne çıkacağını düşünen Kılıç, Beyoğlu’nun potansiyeline de dikkat çekiyor:
“Buranın bir demokrasi meydanı olduğu, insanların kendini tabir edebildikleri, haklarını talep edebildikleri, tiyatroya, sinemaya, konsere gidebildikleri haline tekrar kavuşacağına inanıyorum.”

Cihangir’de yer sahibi bir esnaf ve muhabirimiz Pelin Ünker Fotoğraf: Arif Kurtulus/DW
Cihangir’de bir yer sahibi de Beyoğlu’nda seçimde ortaya çıkan tabloda hükümetin iktisat siyasetlerinin tesirli olduğu görüşünde.
“Burası Cihangir, oldum muhtemel çok renklidir. LGBTİ+ yürüyüşleri buradan başlar. Sanatkarlar daima burada yaşar. Kimse kendini gizlemez, gerek de duymaz. Ve genel olarak aslında Kasımpaşa, Halıcıoğlu, Okmeydanı üzere yerler buranın tam karşıtıdır” diyen yer sahibi, ekliyor:
“Seçimde nasıl birleştiler? Aslında Türkiye genelinde ne olduysa burada da o oldu. Artan yoksullaşma nedeniyle reaksiyon oyları AKP’ye kaybettirdi.”
Kasımpaşa’da Erdoğan’a sitem büyük
Kasımpaşa’ya girdiğimizde kulağımıza çalınan birinci ses:
“Reis çok yanlış yaptı.”
Semt sakinlerinin gündemi hala seçim. Şaşkınlıkla ilerliyoruz.
Erdoğan’ın doğup büyüdüğü semtte Erdoğan’a sevgi nasıl büyükse sitem de o kadar büyük:
“Buraları unuttu, burada nasıl yaşadığımızı unuttu.”
“Çok üstten bakmanın bir sonucu.”
“Bir tokat attık, tekrar atarız.”
“Alay eder üzere, bir milletin hayatı onun iki dudağının ortasında. Bıktık artık.”

Bir Kasımpaşa sakibini ve muhabirimiz Pelin Ünker Fotoğraf: Arif Kurtulus/DW
Kasımpaşa sakinleri bizi çok sıcak karşılıyor. Çay ikramının yanı sıra kahvede 51 oynama daveti de alıyoruz. Burada, AKP’lilerin yeri olarak isimlendirilen kahvehanede, artık hem AKP’ye hem CHP’ye oy verenler bir ortada, kent sıkıntılarını tartışırken oyun oynamaya devam ediyorlar.
Oy tercihlerinde yüklü olarak ekonomik münasebetler tesirli olsa da kutuplaştırıcı siyasetlerle halkın gerçek problemlerinin üstünün örtüldüğünü düşünüyorlar.
Kasımpaşalı bir emekli reaksiyonunu şöyle lisana getiriyor:
“Bir kez en büyük sorun tarafçılık. İşin gerçeği bir taraf güya Hristiyan bir taraf Müslüman, yıllardır bu türlü görüldük. Yok PKK’lı ilan ediyor bilmem ne, bu olur mu, yakışır mı bir Cumhurbaşkanına bu laflar?”
Kasımpaşa ve Cihangir’i birleştiren konular
Kasımpaşa sakini bir bayan da türbanının öne sürülerek siyaset yapılmasına karşı çıkarken CHP’den herkesi kucaklayan bir siyaset beklentisini paylaşıyor:
“Ben 43 yaşındayım. CHP’nin şimdiye dek nasıl çalıştığını bilmiyorum fakat evvelden kalma şeyleri vardı. İnşallah bundan sonra devam etmezler. Daima birlikte herkesi kucaklar halde ve toplumu şu başörtülü, şu başı açık, şu çarşaflı diye ayrıştırmazlar. Şimdiye kadar herkes diyordu ki AK Parti, lakin AK Parti’den ötürü artık hayat çok kıymetli. İnşallah düzeltirler, başa da gelirler de düzeltirler.”
Cihangirli bir esnaf da “Gidecek öteki bir kentimiz ve ülkemiz yok. Bir ortada kardeşçe yaşayacağız. Başörtülü de yaşayacak, küçük etekli de yaşayacak. Benim üzere inanmayan da yaşayacak, inanan da yaşayacak” diyerek Kasımpaşa sakiniyle birebir beklentiyi paylaşıyor.
Kasımpaşalılar ve Cihangirliler, Van’da seçimi kazanan DEM Partili Abdullah Zeydan’a ait mazbata sürecine karşı da birleşiyor.
Cihangirli esnaf, “Kürt Türk hepimiz bir ortada yaşayacağız. Bugün bana yarın sana. Demokrasi ise müsamaha ise uzlaşı ise daima birlikte el ele tutacağız” derken bir Kasımpaşa sakini, “Van’da olanları görüyoruz. Bu gerçek değil, iktidara nasıl güveneceğiz” tabirlerini kullanıyor.

Fotoğraf: Arif Kurtulus/DW
AKP seçmeni: Bekleyip göreceğiz
Beyoğlu’nda AKP yüzde 40,7 oy alsa da sokaklarda AKP’yi ve AKP’ye attığı oyu savunanı bulmak güç. Konuşmayı tercih etmeyenlerin AKP seçmeni olduğunu anlıyoruz. Ya teşekkür edip uzaklaşıyor ya da “Benimle değil onunla konuşun” diye oy tercihi değişen arkadaşına işaret ediyorlar.
Okmeydanı’nda AKP’nin kaybetmesine üzüldüğünü belirten bayan seçmen, daha fazla yorum yapmaktan çekiniyor.
Katip Mustafa Çelebi’de AKP’li bir esnaf, “Ben mutlu değilim, o farklı sorun. Lakin yapacak bir şey yok. Halk kimi seçerse o. Bakıp göreceğiz” diyor.

Erdoğan’ın doğup büyüdüğü KasımpaşaFotoğraf: Arif Kurtulus/DW
Sokakta geçmiş yılların tersine herkes çok sıkıntılı ve konuşmak, sesini duyurmak istiyor.
İlçede kullanılan oy sayısı 2019’a nazaran 7 bin 508 adet azalırken AKP oyları 2019’da BBP’nin de aldığı oy katılarak hesaplandığında 17 bin 262 geriledi.
Bir Okmeydanı sakini ise AKP’lilerin sandığa gitmediği yorumlarına karşı çıkıyor:
“Kim gitmemiş, ben AK Particiydim. Tüm aile AK Parti’ye veriyorduk. Artık CHP’ye verdik. Bilhassa kazansın diye. Neden vermeyelim o da bu ülkenin vatandaşı.”
Kentsel dönüşüm siyasetlerine tepki
Okmeydanı’nda hükümetin kentsel dönüşüm siyasetleri da seçim sonuçlarında belirleyici oldu.
Bir Okmeydanı sakini, “Kentsel dönüşüm olurken zulümle hallettiler bu işi. İnsanları konutlarından zorla çıkarttılar. Ramazan’da gazını, suyunu, elektriğini kestiler. Bundan büyük yanlışlık olmaz” diyor ve ekliyor:
“Bakın şu cami üç yıldır kapalı. Sapasağlam. Kentsel dönüşüm diye rant uğruna burayı yıkıp büyük bina yapacaklar. Biz camimizi istiyoruz. Birinci talebimiz bu, İnan bey bunu çözsün, ikincisi de görüyorsunuz işte paklık yok.”
Okmeydanı Barınma Hakkı Çabası’ndan Derya Işın Sarıtaş da insanların meskenlerinden çıkarılma sürecinin oy tercihlerinde tesirli olduğu görüşünde.
“Hepimiz derin bir nefes aldık. Yani gitsek bile dönüşüm olduğunda geri dönebiliriz” diyen Sarıtaş, “İnan beyin projeleri bize sağlam geliyor. Güveniyoruz, inanıyoruz. Buranın çocuğu zati, burada doğmuş, büyümüş. Umarım itimadımızı boşa çıkarmaz” diye ekliyor.
Öte yandan Sarıtaş, Bakanlık ve bir evvelki belediyenin sabit ödeme kelamıyla meskenlerini boşaltan semt sakinlerinin ise belediyedeki değişiklik sonrası bu kelamdan dönülüp dönülmeyeceği ve meskenlerini teslim alıp almayacakları konusunda kaygı duyduklarını belirtiyor.
Haydar Ali Yıldız’a da tenkit var
Oyların renginde daha çok Erdoğan ve hükümetin siyasetleri tesirli olurken Haydar Ali Yıldız’a ait bir memnuniyetsizlik de kelam konusu.
Vatandaşın beklentisi hizmet. Zira bir önceki belediye başkanı döneminde unutulduklarını düşünüyorlar.
Kasımpaşa sakinleri otopark ve çöp meselesine işaret ederken Asmalı Mescit esnafı yüksek enflasyon, yüksek kiralar ve geçim külfetinin yanı sıra yolların bozukluğundan ve yeniden çöp ve bakımsızlıktan şikayet ediyor.

Asmalı Mescit Fotoğraf: Arif Kurtulus/DW
Asmalı Mescit’te bir esnaf, “Bak sokağın haline bak” diyor.
“Bir çivi attıkları yok ya hani 10-15 yıldır bu sokak bu türlü. Yani yama üstüne yama” derken bir oburu ekliyor:
“Birkaç sene öncesine kadar hafta sonu sokaklar yıkanırdı. Lakin inanır mısın iki üç yıldır görmüyoruz ki sokaklar pislik içinde, buraya bakan yok.”
Bir öbür esnaf da Seyahat olaylarına işaret ederek “2013’te burada İspanyol turistler vardı. Başbakanım erdeme dediler” diyor ve o günden sonra hizmet alamadıklarını belirtiyor.
“CHP kendi başarısı üzere görmesin”
Kimi seçmen de SHP periyodunu hatırlatarak “Hizmet gelmezse bir daha seçmeyiz” uyarısı yapıyor. CHP’den beklenti büyük.
Asmalı Mescit’ten bir esnaf “CHP’nin de bunu kendi başarısı üzere görmemesi lazım. Pahalılık ve geçim sorunundan ötürü beşerler biraz AKP’ye reaksiyon gösterdi. Yani gevşek davranmamak lazım. Düzgün çalışması lazım” derken Okmeydanı esnafının uyarısı ise AKP’ye:
“Eğer bir dahaki genel seçimlere kadar kendilerini düzeltmezlerse, halka bir şeyler vermezlerse bir dahaki seçimlerde baraj altı kalırlar. Bu yalnızca ikazdır yani.”
DW Türkçe’ye sansürsüz nasıl ulaşabilirim?
Share this content:
Yorum gönder