Gözetim ağları ve kâr odaklı algoritmalarla dolup taşan hayatımız, giderek daha fazla siber distopyaya benziyor.
Kanada Calgary Üniversitesi’nden sosyoloji profesörü Dean Curran, The Conversation için yazdığı makalede, “Paranoyak değilsiniz; nitekim duvarlar üzerinize kapanıyor” diyerek global ölçekte büyük bir dijital krizin yaklaştığını söyledi.
KİTLESEL ÇÖKÜŞLER KAPIDA MI?
Curran’a nazaran, toplumların giderek daha fazla dijitalleşmesi, onları kitlesel çöküşlere ve manipülasyona karşı daha kırılgan hale getiriyor.
Bu riskler uzun vakittir bilinse de Curran, önemli tedbirlerin lakin bir “sistemik dijital kriz” sonrası alınacağı ikazında bulundu:
“Toplumsal ölçekte büyük bir kriz yaşanana kadar bu tehlikeler konusunda çok az şey yapılacak üzere görünüyor.”
Olası bir dijital çöküşün tam olarak nasıl şekilleneceğini öngörmek sıkıntı. Curran, bunun bir siber taarruzla elektrik ve telekomünikasyon altyapısının çökmesi ya da mevcut altyapının hücumlarla tehlikeli hale gelmesi biçiminde gerçekleşebileceğini belirtiyor. 2017’de WannaCry fidye saldırısı ve geçtiğimiz yıl on binlerce sistemi etkileyen CrowdStrike arızası, bu kırılganlığın erken işaretleri olarak görülüyor.
2008 KRİZİNE EMSAL BİR SENARYO
Curran ayrıyeten 2008 global ekonomik krizine emsal bir senaryonun dijital dünyada da yaşanabileceğini söylüyor. Lakin bu sefer fark, “yapay zekA ekonomisinin” şimdiden kırmızı alarm vermesi.
Akademisyen, “Yapay zeka, mevcut kırılganlıkları hızlandırırken halüsinasyonlar ve yanlış bilginin patlaması üzere yeni riskler de ekledi” diye yazdı.
Tüm bu tehditlerin altında yatan asıl sorun ise, dijital ekonomiyi düzenlemesi gereken kurumların sessizliği. Teknoloji devleri, rastgele bir kontrol olmadan insanların meskenlerinde, ferdî datalarında ve iş hayatlarında deney yapma serbestisine sahip.
Curran’a nazaran, karar vericiler büyük bir şokla sarsılana kadar “dijital çöküşün eşiğinde beklemekten” öbür bir seçeneğimiz olmayacak.
