Merceklerin birbirinden farklı görme gayeleri bulunduğuna dikkat çeken Op. Dr. Yeliz Turğut, “Monofokal mercekler makul bir uzaklıkta görmeye odaklanırken, trifokal merceklerde uzak, orta ve yakın aralıklarda görmenin desteklenmesi amaçlanıyor. EDOF merceklerde ise genişletilmiş bir odak aralığı hedefleniyor. Lakin burada kıymetli olan bir merceği başkasından daha uygun olarak tanımlamak değil, hastanın göz yapısına ve görme ihtiyaçlarına uygun seçeneğin değerlendirilmesidir.” sözlerini kullanıyor.
Gece Araç Kullananlarla Bilgisayar Başında Çalışanların Beklentisi Aynı Değil
Göz içi mercek seçiminde günlük hayat alışkanlıkları, hastanın görme beklentisini belirleyen ögelerden biri. Bilgisayar ekranı, telefon, kitap okuma, açık hava aktiviteleri ve gece araç kullanımı farklı uzaklıklarda ve farklı ışık şartlarında görme gereksinimi oluşturabiliyor.
Hastanın mesleği ve günlük rutinlerinin ameliyat öncesinde konuşulması gerektiğini belirten Op. Dr. Yeliz Turğut, “Örneğin bilgisayar başında uzun müddet çalışan bir kişi için orta ara görme kıymetli olabilir. Gece sık araç kullanan bir kişinin ise düşük ışık şartlarındaki görme beklentileri ayrıyeten değerlendirilmelidir. Hastanın günlük ömrünü bilmeden sırf merceğin teknik özellikleri üzerinden karar vermek kâfi değildir.” diyor.
Gece Işıklarının Çevresindeki Halkalar Neden Görülür?
Çok odaklı göz içi merceklerle ilgili en fazla merak edilen hususlardan biri de gece saatlerinde araç farları yahut sokak lambaları üzere ışık kaynaklarının etrafında fark edilebilen halkalar ve kamaşmalar.
“Halo” olarak isimlendirilen ışık halkaları ile “glare” olarak tanımlanan kamaşma, bilhassa birtakım çok odaklı mercek dizaynlarının akabinde görülebilen optik belirtiler arasında yer alıyor. Bu belirtilerin seviyesi ve kişi tarafından ne kadar fark edildiği ise değişkenlik gösterebiliyor.
Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yeliz Turğut, süreçle ilgili şu bilgileri veriyor:
“Hastalarımızın ameliyat öncesinde, operasyon sonrasında karşılaşabilecekleri bu optik durumlar hakkında ayrıntılı biçimde bilgilendirilmesi gerekir. Ameliyat erken periyodunda ışıkların etrafında halkalar yahut kamaşmalar görülmesi olağandır. Beynin yeni görüşe alışmasıyla (nöroadaptasyon süreci) vakit içerisinde bu belirtiler daha az fark edilir hale gelebilir.”
Herkes İçin Tek Bir Yöntem Yaklaşımı Doğru Değil
Göz içi merceklerle ilgili karar sürecinde etraftan edinilen tecrübeler ve internetteki kullanıcı yorumları da hastaların beklentilerini etkileyebiliyor. Fakat birebir merceğin farklı bireylerde tıpkı görme tecrübesini oluşturacağı kanısı aldatıcı olabiliyor.
Her gözün anatomik ve optik özelliklerinin farklı olduğunun altını çizen Turğut, “Hastalar bazen yakınlarının kullandığı merceğin birebirini talep edebiliyor ya da internette okudukları tecrübelerden hareketle belli bir merceğe yöneliyor. Halbuki bir kişinin mutlu kaldığı seçenek, diğer bir kişi için birebir biçimde uygun olmayabilir. Öteki hastaların tecrübeleri tıbbi muayene ve ölçümlerin yerine geçmemelidir.” diyor.
Ameliyat Öncesi Bilgilendirme Sonucu da Etkiliyor
Göz içi merceklerle ilgili beklentilerin sadece ne kadar net görüleceği üzerinden şekillenmemesi gerekiyor. Ameliyat sonrasında farklı aralıklarda gözlük muhtaçlığının devam edebilmesi, ışık şartlarına bağlı görsel değişiklikler yaşanabilmesi yahut yeni görme nizamına alışma sürecinin şahıstan şahsa farklılık gösterebilmesi, süreç öncesinde konuşulması gereken hususlar arasında yer alıyor.
Op. Dr. Yeliz Turğut, hasta beklentisinin hakikat oluşturulmasının ehemmiyetine dikkat çekerek kelamlarını şöyle tamamlıyor:
“Ameliyat öncesinde hastanın sadece kazanmayı beklediği görme özelliklerini değil, karşılaşabileceği sınırlılıkları da bilmesi gerekir. Göz içi merceklerden beklentinin gerçekçi olması, ameliyat sonrası periyodun gerçek kıymetlendirilmesi açısından değerlidir. Bu sebeple hastaların merceklerle ilgili merak ettikleri hususları süreç öncesinde doktorlarına sormaları ve karar sürecini kâfi bilgiyle yürütmeleri gerekir.”
