Avrupa genelinde gençler, artan hayat pahalılığı, derinleşen barınma krizi ve eğitim sistemindeki aksaklıklar sebebiyle meydanlara çıkıyor.
Fransa’dan İtalya’ya, İspanya’dan Balkanlar’a uzanan hareketler, kitlesel grevler ve polisle yaşanan sokak çatışmalarıyla kıta çapında genişliyor.
Ekonomik darboğaz ve geleceksizlik hissi kıtadaki genç nesil arasında kitlesel bir öfkeye dönüştü.
Eylemciler, kamu harcamalarındaki kısıtlamalara ve temel hakların piyasalaşmasına reaksiyon gösteriyor.
Fransa’da hareketler, geçen ayın sonunda ders yılı başladıktan bir hafta sonra liselilerin öncülüğünde patlak verdi.
Öğrenciler yetersiz öğretmen sayısı, harap sınıflar, uzun okul saatleri ve şeffaf olmayan üniversiteye giriş sistemini gaye aldı.
Süreç ilerledikçe Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açan ABD bombardımanının akabinde artan akaryakıt fiyatları, genel hayat pahalılığı tepkilerini körükledi.
Genel Emek Konfederasyonu (CGT) ile Sarı Yelekliler hareketi, çiftçiler ve kamu çalışanları da öğrencilerin davetlerine katıldı.
Yalnızca tek bir günde iştirakçi sayısı yarım milyona yaklaştı.
Hükümet tansiyonu düşürmek için 3 bin kontratlı öğretmen görevlendirileceğini, harç zamlarının iptal edildiğini ve makul bölümlere petrol sübvansiyonu sağlanacağını duyurdu.
Ancak Paris başta olmak üzere birçok kentte çatışmalar sürdü; bir küme gösterici Louvre Müzesi’nin girişini kapattı.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron sokakların yağmalanmasını “katlanılamaz” olarak nitelerken, Başbakan Sébastien Lecornu makul bölgelerde sokağa çıkma yasakları uygulanmasını istedi.
İspanya’da hareketleri, Madrid’de bir yatırım fonunun kirasını yüzde 230 artırması sonucu konutundan tahliye edilen 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın hastaneye kaldırıldıktan iki hafta sonra ömrünü yitirmesi tetikledi.
Kira dondurma ve oda kiralama piyasasının denetlenmesini talep eden kümeler, 11 Kasım için genel grev daveti yaptı.
El Pais gazetesinin haberine nazaran Başbakan Pedro Sánchez’in tahliyeleri 2030’a kadar yasaklamayı öngören acil konut tasarısı parlamentodaki sağ ve aşırı sağ partilerce reddedildi.
Sánchez, ıslahatları geçirebilmek için seçmenden yetki isteyerek 29 Kasım’da erken seçime gitme kararı aldı.
Portekiz’de ise resmi datalara nazaran 2015 ile 2024 yılları arasında konut fiyatları AB ortalamasının yaklaşık iki katı süratle artarak ikiye katlandı.
Lizbon’daki Rossio Meydanı ve Porto’daki Dom João I Meydanı’nda çadır kuran yüzlerce kişi polis müdahalesiyle karşılaştı.
İspanyol haber ajansı EFE, Porto’daki tahliye sırasında yaklaşık 40 kişinin yaralandığını bildirdi.
Lizbon ve başka kentlerde toplanan göstericiler, fiyatların kira bedelleri karşısında eridiğini lisana getirdi.
İtalya’da sendikaların davetiyle Roma’da 100 bin kişi yürürken, Milano, Torino ve Bologna üzere kentlerde şiddetli çatışmalar görüldü.
Milano Belediye Başkanı Giuseppe Sala son on yılda benzeri bir tablo görmediğini söylerken, ülke genelinde en az 141 polis yaralandı ve 160 kişi gözaltına alındı.
Milano’daki Duomo Meydanı etrafındaki dükkanlar ile Torino’daki bir kitabevi yağmalandı.
Başbakan Giorgia Meloni şiddeti sol kümelerin yasallaştırmaya çalıştığını öne sürdü; ana sendika CGIL ise 20 Kasım için genel grev kararı aldı.
The Guardian gazetesinin haberine nazaran Belçika’da Fransızca Konuşan Öğrenciler Federasyonu (FEF), Valon-Brüksel Federasyonu’nun onayladığı yaklaşık 500 milyon avroluk bütçe kesintisine karşı sokağa çıktı.
FEF Başkanı Lenaïk Dumont, öğrencilerin burslarını korumak için belli kredileri süratle tamamlamasını kural koşan ıslahata karşı durduklarını söyledi.
Dumont, “Eğitim bir ayrıcalık değil, haktır; üniversiteye erişim borçlanma gücünüze bağlı olmamalıdır” kelamlarıyla durumu özetledi.
Hollanda’da üniversite öğrencileri Gazze ile dayanışma aksiyonlarının akabinde reaksiyonlarını askeri harcamalara ve bütçe kesintilerine yöneltti.
Hollanda Ulusal Öğrenci Birliği (LSVb) Başkanı Evy Kras, zorunlu askerlik ihtimaline ve silahlanmaya karşı 20 Kasım’da ders boykotu planladıklarını belirtti.
Kras, 2015’te kurulan borç sisteminin öğrencileri 40’lı yaşlarına kadar borç ödemek zorunda bıraktığını kaydetti.
Arnavutluk’ta Başbakan Edi Rama hükümetine karşı yürütülen aksiyonlar Yüksek Mahkeme ve Eğitim Bakanlığı binalarına verilen zararlarla sürdü.
Göstericiler yolsuzluk ve işsizliğin yanı sıra Jared Kushner’in desteklediği lüks kıyı turizmi projesini amaç aldı.
Sırbistan’da ise Novi Sad tren istasyonundaki beton saçak çökmesi sonucu 16 kişinin vefatıyla başlayan iki yıllık protesto dalgası erken seçim kararıyla sonuçlandı.
Öte yandan Avrupa İstatistik Ofisi bilgilerine nazaran, AB genelinde 25 yaş altı genç işsizliği ağustosta yüzde 15,4 düzeyinde ölçüldü. Bu oran genel nüfustaki yüzde 6,1’lik işsizliğin epey üzerinde kaldı.
Kıtada 15-29 yaş arası gençlerin yüzde 24,2’si yoksulluk yahut toplumsal dışlanma riskiyle karşı karşıya yaşıyor.
El Pais’e konuşan Oxford Üniversitesi’nden siyaset bilimci Tim Vlandas, yaşlanan nüfusun tüketim ve emekli maaşlarını önceleyen siyasetleri teşvik ettiğini belirterek bu durumu “gerontonomi” olarak isimlendiriyor.
Yapılan kamuoyu araştırmaları, Fransa’da 30 yaş altı seçmenlerin yüzde 74’ünün siyasi temsil düzeneklerine inanmadığını gösteriyor.
Bu oran İtalya’da yüzde 69, İspanya’da ise yüzde 59 düzeyinde seyrediyor.
Avrupa Öğrenci Birliği (ESU), kıta genelinde öğrenci hareketlerinin son devirde süratle yayıldığını ve onlarca ülkede kitlesel protestolar düzenlendiğini belgeliyor.
Şiddet olaylarının ardından güvenlik şartlarının kötüleştiğini belirten çok sayıda Avrupa ülkesi, Fransa’ya seyahat eden vatandaşlarına şovlardan ve kalabalık alanlardan uzak durma daveti yaptı.
Başkentler, yolcuların mahallî makamların talimatlarını yakından izlemesini ve azami dikkat göstermesini istedi.
İtalya, yurttaşlarına kitlesel toplanma alanlarından kaçınmalarını tavsiye ederken mümkün bir acil durumda yer tespiti yapılabilmesi için Fransa’daki varlıklarını resmi internet sitesi yahut uygulama üzerinden kaydetmelerini istedi.
Almanya ise yeni ayaklanma dalgalarının dışlanamayacağını vurgulayarak polis talimatlarına uyulması gerektiğini duyurdu.
Alman makamları, yetkilendirilmeyen şovları terk etme buyruğuna uymayan şahısların para cezaları yahut tazminat davalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısını paylaştı.
Çekya Dışişleri Bakanlığı güvenlik koşullarının kötüye gittiğine işaret ederek vatandaşlarına yürüyüş, protesto ve kamusal toplanmalardan kaçınmalarını öğütledi.
Polonya, Fransa’ya yönelik genel seyahat tavsiyesini değiştirmemekle birlikte ziyaretçilerin aksiyonların sürdüğü bölgelerden uzak durmasını talep etti.
Hollanda, son olarak 7 Ekim’de güncellediği seyahat notunda vatandaşlarını şov alanlarına yaklaşmamaları konusunda uyardı.
İskandinav ülkeleri Danimarka, İsveç, Finlandiya ve Norveç de misal duyurular yayımlayarak Fransa’daki yurttaşlarının aksiyonlardan kaçınmasını ve mahallî makamların yönlendirmelerini takip etmesini istedi.
