Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 8 Haziran 2025 tarihli ve 7551 sayılı Kimi Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 14. hususuyla 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 11. unsurunun ikinci fıkrasının yine düzenlenen birinci cümlesinin, Anayasa’ya muhalif olduğunu ileri sürerek, iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talebiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
CHP’DEN, “KÖYLERDEKİ NÜFUS KAYBINI ARTIRIR” İTİRAZI
Dilekçede, nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin direkt köye dönüştürülmesini öngören dava konusu kuralın kamu faydasına olmadığı, bu türlü bir dönüşümün belde ya da köylerdeki nüfus kaybını artıracağı, nüfusun büyükşehirler üzere daha kalabalık idari ünitelerde ağırlaşmasına neden olacağı, dinamik bir yapıya sahip olan nüfus sayım sistemi bilgilerine dayalı olarak idari yapıların ani değişimlere uğramasının hukuksal bellilik ve güvenlik unsurlarıyla bağdaşmadığı savunuldu.
AYM, OY BİRLİĞİYLE REDDETTİ
Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemini oy birliğiyle reddetti.
Yüksek Mahkeme’nin münasebetinde, dava konusu kuralda nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülmesinin öngörüldüğü, 5393 sayılı kanunda ya da kanun seviyesinde farklı bir mevzuatta, belediyelerin yahut köylerin kurulması ile hukukî kişiliklerinin kaldırılmasına hangi makam tarafından hangi tarzda karar verileceğine ait rastgele bir düzenlemeye yer verilmediği aktarıldı.
Bununla birlikte belediyelerin kurulması ve hükmî kişiliklerinin kaldırılmasının kanunla yahut Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapılmasının anayasal bir mecburilik olduğu vurgulanan münasebette, bu nedenle kural uyarınca nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülme adabının de kanunla yahut Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile gerçekleştirileceği aktarıldı.
Gerekçede, bu prestijle kuralda Anayasa’nın 123. unsuruna muhalif bir taraf bulunmadığı kaydedildi.
“KANUN KOYUCUNUN TAKDİR YETKİSİ KAPSAMINDA”
Mahalli yönetimlerden olan belediyenin köye dönüştürülmesinin, mahalli yönetimlerin özerkliği unsuru çerçevesinde kıymetlendirilmesi gerektiği belirtilen münasebette, “Nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüştürülmesinin yol ve asıllarının kanunda düzenlendiği ve belediyelerin hukukî kişiliğinin kaldırılmasının ilk mahallî idareler seçimlerinde uygulanmasının öngörüldüğü gözetildiğinde, kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında ihdas edildiği anlaşılan kuralın hukuk devleti unsuru ile kamu hükmî kişiliğinin kanunla kaldırılması ve mahalli yönetimlerin özerkliği prensipleriyle çelişen bir tarafı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2, 123 ve 127. unsurlarına karşıt değildir. İptal talebinin reddi gerekir” tespiti yapıldı.
