TBMM Adalet Komisyonu CHP grubu üyeleri milletvekilleri Süleyman Bülbül, İsmail Atakan Ünver, Gizem Özcan, Cumhur Uzun, Aliye Çoşar ile TBMM Başkanlığı’nca komite üyeliği tartışmalı bir biçimde düşürülen Turan Taşkın Özer, geçen hafta kabul edilen 12. Yargı Paketi’ne ait komiteye muhalefet şerhi sundu.
BUTLAN YÖNETİMİNE YAKIN ALP İMZA ATMADI
CHP’nin muhalefet şerhine, kulislerde Kemal Kılıçdaroğlu tarafından CHP Grup Başkanlığı’na düşünülen isimler arasında anılan Kars Milletvekili İnan Akgün Alp’in imza atmaması ise dikkat çekti.
“HUKUKİ GÜVENLİK VE DEMOKRATİK MEŞRUİYET ZEDELENDİ”
Bir süreksiz madde ile toplamda 29 maddeden oluşan teklif hakkında şerhte; “Hukuk devleti prensibinin terkedilmesi sonucunda ağır darbe alan yargı sisteminin ‘paket’ ismiyle kamuoyuna sunulan ‘reform’ niteliği taşıdığı sav edilen evraklarla düzeltilemeyeceği konusunun Etki tahlilinin komite ile paylaşılmamış olması, yasama organının kıymetlendirme yapma imkânını ortadan kaldırmakta ve İçtüzük kararlarının öngördüğü bilgiye erişim hakkını ihlal etmektedir. Kanun üretim sürecinde yasama organının dışlanması niteliğindeki bu uygulama, tüzel güvenliğin ve demokratik meşruiyetin zedelenmesine sebep olmaktadır” denildi.
“ANAYASANIN 14 İLKESİNE AYKIRI”
Şerhte, paketin anayasanın; “hukuk devleti ilkesi”, “yasama yetkisinin devredilemezliği”, “yasa önünde eşitlik”, “anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü”, “temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması”, “özel hayatın saklılığı ve ferdî bilgilerin korunması”, “mülkiyet hakkı”, “adil yargılanma hakkı”, “masumiyet karinesi”, “kanun teklifi verme yetkisinin münhasıran milletvekillerine ilişkin olması”, “idarenin kanuniliği”, “yönetmelikler”, “mahkemelerin bağımsızlığı” ve “AYM kararlarının bağlayıcılığı” unsurlarına karşıt olduğu vurgulandı.
“KABUL EDİLEMEZ BİR YETKİ AŞIMI”
Şerhe Ankara 36. Bölge Adliye Mahkemesi’nin “mutlak butlan” kararına yönelik de tenkitler kaydedildi.
Mutlak butlan kararının müspet hukukun hudutlarını zorladığı ve yargı bağımsızlığını ortadan kaldırdığının vurgulandığı metinde; “Cumhuriyet ile yaşıt esaslı bir siyasi kurum olan CHP hakkında tesis edilen mutlak butlan kararı, tüzel güvenlik prensibini büsbütün ortadan kaldıran, açık ve tartışmasız biçimde siyasi saiklerle verilmiş bir karardır. Bir mahkemenin, demokratik tarzlarla seçilmiş olan Genel Başkan Özgür Özel’in meşruiyetini yok sayarak ‘Sen Genel Başkan değilsin, yerine diğerini atadım’ halinde bir tasarrufta bulunması kabul edilemez bir yetki aşımıdır. Ülkenin bir hukuk devleti olma savını sürdürebilmesi, yargının bu tıp anti-demokratik müdahalelerden menedilmesini mecburî kılmaktadır” denildi.
“AÇIK BİR FONKSİYON GASPI”
Şerhte; siyasi partilerin kongrelerinin anayasal mimaride “seçim yargısı” kapsamında kaldığını, anayasanın da buralarda doğacak uyuşmazlıkların tahlilini ise münhasır yetkili Yüksek Seçim Kurulu’na (YSK) bıraktığı anımsatıldı.
Bu kapsamda şerhte; “Ana muhalefet partisinin kurultay iradesine yönelik genel mahkemeler eliyle yürütülen ‘mutlak butlan’ operasyonu karşısında YSK’nin kendi anayasal rolünü reddetmesi ve sürece seyirci kalması, seçim yargısının kurumsal özerkliğini ve anayasal varlık nedenini inkâr etmek manasına gelmektedir. Sulh, asliye yahut öbür genel hukuk mahkemelerinin, kendilerini seçim yargısının yerine koyarak bir siyasi partinin genel heyet iradesini geriye dönük olarak iptal etmesi kararı vermesi açık bir işlev gaspıdır” tabirleri kullanıldı.
“YSK’NİN SUSMASI OPERASYONLARIN ÖNÜNÜ AÇTI”
Bu süreçte YSK’nin sürece dâhil olmamasının hukuk tahribatını katmerlendirdiğinin vurgulandığı metinde; “YSK, genel mahkemelerin siyasallaşmış HSK baskısıyla ürettiği bu siyasi kararlara karşı, ‘Burası seçim yargısının alanıdır, genel mahkemeler siyasi partilerin kurultay ve idare meşruiyetine müdahale edemez’ diyerek net bir barikat örmek zorundaydı. YSK’nin bu hukuksal tecavüze sessiz kalması, anayasal yetkilerini fiilen devretmesi ve kendi hukuk alanını korumaktan imtina etmesi manasına gelir. Seçim yargısının bu pasif tavrı, iktidarın HSK eliyle dizayn ettiği genel mahkemeleri birer siyasi operasyon aygıtı olarak kullanmasının önünü açmıştır” tabirleri kullanıldı.
“HİÇBİR PAKET DEMOKRATİKLEŞMEYİ SAĞLAMADI”
“Türkiye’de yargı nizamı, uzun müddettir ‘reform’ ismi altında yürütülen müdahalelerle kurumsal bütünlüğünü kaybetmiş, anayasal çerçeveden sistematik biçimde uzaklaştırılmıştır” denilen şerhte, “Saray iktidarının Meclis’e getirdiği on bir yargı paketinin hiçbiri, demokratikleşmeyi, özgürlükleri yahut temel hak teminatlarını güçlendiren bir sonuç üretmemiş; tersine her paket, siyasal kontrolü genişleten, yargıyı yürütmeye bağımlı hale getiren ve yurttaşların hak arama yollarını daraltan düzenlemelerle somutlaşmıştır” tenkitlerine yer verildi.
