Danimarka Savunma Bakanlığı’nın 11 Aralık’ta yaptığı açıklamaya nazaran, parlamento uzlaşma kümesinin oy birliğiyle aldığı karar ve Genelkurmay Başkanlığı’nın onayıyla ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin tarafından geliştirilen yeni kuşak hava erken ikaz radarları Skagen, Bornholm ve Faroe Adaları’na konuşlandırılacak. Bu noktalar, Baltık Denizi’nin girişinden Kuzey Atlantik hava ve deniz sınırlarına kadar uzanan kritik geçiş güzergahlarını kapsıyor.
UZUN MENZİLLİ VE KESİNTİSİZ GÖZETLEME AĞI
Yeni radarlar sayesinde Danimarka, Baltık Denizi, Arktik bölgesi ve Kuzey Atlantik’teki hava faaliyetlerine ait uzun menzilli ve kesintisiz bir gözetleme ağı oluşturacak. Savunma ve sanayi kaynaklarına nazaran sistemlerin, Lockheed Martin’in AN/TPS-77 ya da daha gelişmiş AESA tabanlı radar modellerinin varyantları olması bekleniyor. Bu radarlar, uzun menzilli takip, yüksek hassasiyet ve karmaşık maksatları ayırt etme kabiliyetleriyle NATO ülkeleri tarafından yaygın şekilde kullanılıyor.
Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, alımı Danimarka’nın egemenliği ve savunma hazırlığı açısından kritik bir adım olarak tanımladı. Poulsen, kelam konusu adımı “Krallığın düşük tansiyon maksadı baskı altında. Mevcut güvenlik ortamı, Arktik ve Kuzey Atlantik’teki varlığımızı ve iş birliğimizi önemli biçimde güçlendirmemizi gerektiriyor” tabirleriyle açıkladı.
Radarların konuşlandırılacağı üç nokta, Danimarka’ya çok katmanlı bir gözetleme avantajı sağlıyor. Skagen ve Bornholm, Baltık Denizi’nde artan Rus hava faaliyetlerine karşı erken ikaz kapasitesi sunarken; Faroe Adaları’ndaki radar, NATO ile Rusya ortasında tarihî bir tansiyon sınırı olan GIUK Boğazı’nı (Grönland-İzlanda-Birleşik Krallık) izleme imkanı veriyor. Bu bölge, transatlantik hava ve deniz trafiği açısından stratejik değere sahip.
NATO’YA DİREKT KATKI SAĞLAYACAK
Danimarka Genelkurmay Başkanı General Michael W. Hyldgaard, çağdaş hava erken ihtar radarlarının tehditlerin süratle tespit edilmesi ve kıymetlendirilmesi açısından vazgeçilmez olduğunu belirterek, yeni sistemlerin NATO’nun genel hava savunmasına da direkt katkı sağlayacağını vurguladı.
Kararın zamanlaması da dikkat cazip. 2022’den bu yana Rusya’nın Kuzey Atlantik’te uzun menzilli bombardıman uçuşları, keşif faaliyetleri ve tatbikatları artırması, NATO ülkelerini hava polisliği ve sensör ağlarını güçlendirmeye yöneltti. Danimarka’nın bu yatırımı, kuzeydeki gözetleme boşluklarını kapatmaya yönelik proaktif bir adım olarak bedellendiriliyor.
Öte yandan Kopenhag idaresi, Doğu Grönland’a dördüncü bir radar kurulmasını da kıymetlendiriyor. Bu adım, kutup uçuş rotaları üzerinde yer alan Grönland’ın erken ikaz ve izleme açısından artan stratejik değerine işaret ediyor.
Radar programı, Danimarka’nın Arktik Kapasite Paketi ve Hızlandırma Fonu kapsamında finanse edilecek. Birinci teslimatların iki yıl içinde yapılması, sistemlerin tam operasyonel kapasiteye ise 2027–2028 devrinde ulaşması öngörülüyor.
