SpaceX ve Tesla CEO’su Elon Musk, “Hükümet Verimliliği Departmanı” (DOGE) olarak bilinen teşebbüsün çalışmalarını değerlendirdiği podcast yayınında, projenin “kısmen başarılı” olduğunu fakat birebir inisiyatife tekrar dahil olmayacağını açıkladı.
Musk, 9 Aralık’ta yayınlanan “The Katie Miller Podcast” programında yaptığı açıklamada, vergi mükelleflerinin parasını tasarruf etme ve düzenlemeleri azaltma amaçlarında “bir ölçü başarı” sağlandığını söz etti.
Programın sunucusu Katie Miller’a konuşan Musk, “Kısmen başarılı olduk” dedi.
Miller, yılın başlarında DOGE için danışman ve sözcü olarak misyon yapmıştı ve şu anda Beyaz Saray Özel Kalem Müdür Yardımcısı Stephen Miller ile evli.
Musk, proje kapsamında alınan tedbirleri ayrıntılandırırken, “Gerçekten hiçbir mana tabir etmeyen ve büsbütün israf olan pek çok fonlamayı durdurduk” diye konuştu.
Milyarder, engellenen harcamalara ait şu örneği verdi:
“Örneğin, yılda muhtemelen 100, tahminen de 200 milyar dolar bedelinde ‘zombi ödeme’ vardı. Yalnızca bir ödeme kodu ve ödeme için bir açıklama mecburiliği getirerek bu paraların çıkışını engelledik.”
GERİ DÖNÜŞ KAPISINI KAPATTI
Musk, DOGE projesini tekrar yapıp yapmayacağı sorusuna olumsuz karşılık verdi. Öbür teşebbüslerine odaklanabileceğini belirten Musk, bu süreçte yaşanan toplumsal reaksiyonlara atıfta bulunarak, “Arabaları yakmalarına gerek kalmayacak” dedi.
Yılın başlarında Musk ve DOGE teşebbüsüne yönelik reaksiyonlar sırasında Tesla bayileri ve kişisel araçlar vandalizme uğramış, ülke genelinde düzinelerce protesto gösterisi patlak vermişti.
Elon Musk, 2024 seçimlerinde Lider Donald Trump’ı destekleyerek siyasi nüfuz kazanmış ve kampanyanın en büyük bağışçılarından biri haline gelmişti.
Girişimin tanıtım sürecinde savlı bir tavır sergileyen Musk, şubat ayında Maryland’deki Muhafazakâr Siyasi Hareket Konferansı’nda (CPAC) başının üzerinde bir elektrikli testere tutarak sahneye çıkmıştı.
Musk, o devir yaptığı konuşmada, “Bu, bürokrasiye karşı bi testeredir” tabirlerini kullanmıştı.
Bununla birlikte, projenin finansal amaçları vakit içinde önemli ölçüde revize edildi.
Musk başlangıçta ajansın birinci yılında 2 trilyon dolar tasarruf sağlayacağını sav etmiş, daha sonra bu sayısı 1 trilyon dolara çekmişti.
Nisan ayında düzenlenen bir kabine toplantısında ise Musk, amacını bir defa daha düşürerek önümüzdeki mali yıl için 150 milyar dolarlık kesinti öngördüğünü açıkladı.
DOGE idaresi, kuruluşundan bu yana on milyarlarca dolarlık harcamayı kıstığını argüman etse de bağımsız finans uzmanları, ajansın muhasebe prosedürlerine erişim sağlamadığı için bu sayıları doğrulayamadıklarını belirtti.
PROJE SESSİZ SEDASIZ SONLANMIŞTI
Söz konusu proje, binlerce hükümet çalışanının işten çıkarılmasına öncülük etmesine karşın federal bütçeyi kısma vaatlerini tam olarak yerine getiremeden dağıldı.
Musk, “özel hükümet çalışanı” statüsüyle yaklaşık dört ay misyon yaptıktan sonra, Mayıs ayında Trump idaresinden ayrıldığını duyurdu.
Personel İdaresi Ofisi (OPM) Yöneticisi Scott Kupor, geçen ay toplumsal medyada yaptığı paylaşımda, DOGE’un artık “merkezi bir liderliğe sahip olmadığını” bildirdi.
Reuters’a konuşan Kupor, teşebbüsün artık “merkezi bir varlık” olmadığını doğruladı ve ajans bir yaşını dolduramadan fiilen sona erdi.
DOGE NEDİR?
Hükümet Verimliliği Departmanı, bu yılın başında Lider Trump’ın misyona gelmesiyle ABD’de federal devletin harcama kalemlerini, işçi yapısını ve bürokratik süreçlerini daha verimli hale getirmeyi amaçlayan, istişare ve uyum yüklü bir yapı önerisi olarak gündeme gelmişti.
Proje, kamuoyuna devlet içindeki “gereksiz maliyetlerin azaltılması” ve “iş süreçlerinin sadeleştirilmesi” gayeleriyle duyurulmuştu.
Kamuoyunda kısaca “DOGE” ismiyle bilinen yapı, bir bakanlık ya da anayasal kurum niteliğe sahip değildi.
Mevzuata nazaran DOGE, yürütme içinde bağlayıcı karar alma yetkisine sahip bir organ olmadı; daha çok farklı kurumların verimlilik performansını inceleyen, rapor hazırlayan ve teklifler sunan bir istişare sistemi olarak konumlandırılmıştı.
