Son günlerde karşılıklı hücumlarla tansiyonu tekrar yükselten İran ve ABD, hücumları durdurma ve Hürmüz Boğazı uyuşmazlığına ait diplomatik temasları sürdürme kararı aldı.
Tarafların akınlardan kaçınma yönünde irade beyan etmesi, tehlikeye giren süreksiz barış muahedesine riayet edileceği yönündeki beklentileri artırdı.
Washington merkezli Axios haber sitesinin üst seviye bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberde, iki ülke arasındaki görüşmelerin Katar’da yine başlayacağı bildirildi.
Konuya ait değerlendirmede bulunan ABD’li bir yetkili, 17 Haziran’da üzerinde uzlaşılan ve boğazın deniz trafiğine yine açılmasını öngören 14 maddelik mutabakat metnine atıfta bulunarak “Mutabakat metninin tüm alanlarına ait teknik görüşmelerin devam etmesi planlanıyor. İki taraf da şu an için duracak ve gemiler serbestçe seyir edebilecek” sözlerini kullandı.
Aynı doğrultuda Reuters’a bilgi veren bir öteki ABD’li yetkili de her iki tarafın da şimdilik akınlardan el çekeceğini, böylelikle gemilerin itimatla hareket edebileceğini ve birincisi geçen hafta İsviçre’de gerçekleştirilen teknik görüşmelerin sürdürüleceğini kaydetti.
Sürece vakıf bir kaynak, daha evvel İsviçre’de yapılması ve İran’ın nükleer programına ait teknik hususları ele alması planlanan görüşmelerin, bölgede artan askeri hareketlilik nedeniyle hem Katar’a taşındığını hem de direkt Hürmüz Boğazı’ndaki duruma odaklanacak halde revize edildiğini aktardı.
Hürmüz Boğazı’nda son günlerde yaşanan askeri hareketlilik, iki ülkeyi direkt karşı karşıya getirdi. Perşembe günü İran topraklarından fırlatılan bir füzenin boğazda seyir halindeki bir kargo gemisine isabet etmesinin akabinde taraflar karşılıklı hücum ve misillemeler gerçekleştirdi.
Hem Washington hem de Tahran, birbirlerini 17 Haziran’da imza koydukları süreksiz ateşkes muahedesini ihlal etmekle suçluyor.
Son olarak İran, dün erken saatlerde Kuveyt ve Bahreyn hudutları içinde yer alan ABD askeri üslerine insansız hava araçları ve füzelerle ataklar düzenledi.
TAHRAN’DAN ÇEKİŞKİLİ SİNYALLER
Diplomatik hareketliliğe karşın İran cephesinden müzakerelerin gidişatına dair farklı açıklamalar geliyor .
İran Devrim Lideri Eserlerini Koruma ve Yayma Ofisi Üyesi Mehdi Fezaili, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, İran’ın ABD ile teknik heyetler seviyesinde yapılması planlanan görüşmeye katılmadığını söyledi.
Fezaili, bu karara münasebet olarak ABD’nin İran’a yönelik askeri aksiyonlarını sürdürmesini ve dondurulmuş İran varlıklarının hür bırakılması konusunda somut bir adım atmamış olmasını gösterdi.
İki ülke arasında 14 Haziran’da varılan mutabakatın akabinde taraflar 21 Haziran’da İsviçre’de üst seviye bir araya gelmiş, bu temaslar daha sonra teknik heyetler seviyesine taşınmıştı. 2
3 Haziran’da yapılan resmi açıklamada teknik görüşmelerin sonraki hafta devam edeceği bildirilmiş fakat net bir takvim sunulmamıştı.
İSRAİL’DEN LÜBNAN AÇIKLAMASI
Bölgedeki bir başka diplomatik ve askeri hareketlilik ise ABD-İsrail mutabakatına dahil edilen Lübnan sınırında yaşanıyor.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, ülkesini ziyaret eden Güney Sudan Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakanı James Pitia Morgan ile düzenlediği ortak basın toplantısında bölgedeki son durumu kıymetlendirdi.
ABD’nin arabuluculuğunda Lübnan ile imzalanan çerçeve mutabakatının bir barış arayışı olduğunu savunan Saar, “Barış, güvenlik üzerine inşa edilmelidir ve kuzey sınırımızdaki güvenlik fakat Hizbullah’ın silahsızlandırılmasıyla sağlanabilir. Bu hem İsrail’in hem de Lübnan’ın ortak çıkarıdır” dedi.
İran ve Hizbullah’ın Lübnan’ın egemenliğini ihlal ettiğini öne süren Saar, İsrail ordusunun ateşkese karşın Lübnan’ın güneyindeki askeri varlığını ve akınlarını sürdürmesini Hizbullah’ın hareketlerine bağladı.
Saar ayrıyeten, Güney Sudan’ın bağımsızlık sürecinden gurur duyduklarını belirterek Juba idaresiyle bağlara kıymet verdiklerini kelamlarına ekledi.
