Muğla’nın Marmaris ilçesine bağlı Çamlı Mahallesi’ndeki İncekum Koyu’nda yapılması planlanan ‘Çadırlı Konaklama Alanı ve Günübirlik Alan Projesi’ne ait kıymetli bir yargı kararı verildi. Muğla 4. İdare Mahkemesi, Cleo Turizm Marina Yat İşletmeciliği ve İnşaat Sanayi Ticaret AŞ tarafından 17,25 hektarlık alanda hayata geçirilmesi planlanan projeye verilen 20 Haziran 2025 tarihli “ÇED Gerekli Değildir” kararını iptal etti.
Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan, etraf örgütleri ve yurttaşların müdahil olduğu davada mahkeme, eksper raporları doğrultusunda projenin çevresel tesirlerinin gereğince değerlendirilmediğine, kıyı mevzuatına karşıtlıklar bulunduğuna ve doğal ömrün ziyan görebileceğine hükmetti. 21 Eylül 2026 tarihinde oybirliğiyle verilen kararda, ÇED sürecinin mevzuata, hukuka ve kamu faydasına uygun olmadığı belirtildi.
CUMHURİYET GÜNDEME GETİRMİŞTİ
Cumhuriyet, 8 Temmuz 2026 tarihli “Doğa talanı tartışılırken bu kere sıhhat alarmı: Denizden çıkan çocuklar acile koştu” başlıklı haberinde, İncekum Plajı’nda denize girdikten sonra kusma ve yüksek ateş şikâyetleriyle hastanelere başvuran çocuklara ait argümanları gündeme taşımıştı.
Haberde, Muğla Tabip Odası Başkanı Çetin Erdolu denetim ve hami sıhhat hizmetlerindeki eksikliklere dikkat çekerken, Gökova Akyaka’yı Sevenler Derneği’nden Neşe Yüzak, bölgedeki yapılaşma baskısını, altyapı problemlerini ve projeye karşı başlatılan türel çabayı anlatmıştı. Mahkemenin ÇED kararını iptal etmesiyle İncekum’daki çevresel meseleler ve turizm projesine yönelik itirazlar tekrar gündeme geldi.
“AĞAÇ KESİLMEYECEK” DENİLDİ, BİTKİ ÖRTÜSÜ KALDIRILDI
Mahkeme kararında en dikkat alımlı tespitlerden biri, proje evrakında verilen taahhütlerle alandaki uygulamalar arasındaki farklılık oldu. Şirket, proje kapsamında ağaç kesilmeyeceğini taahhüt ederken 16 Şubat 2026 tarihinde yapılan keşifte, otopark alanından kıyıya hakikat 6 metre genişliğinde yol açıldığı ve güzergâhtaki bitki örtüsünün iş makineleriyle kaldırıldığı tespit edildi. Uzman raporunda, kıyıdaki güneşlenme platformlarının montajında beton kullanıldığı, kayaçların arasına beton dökülerek ahşap kazıkların sabitlendiği ve kıyının doğal yapısına müdahalelerde bulunulduğu kaydedildi.
Proje belgesinde 800 metre uzunluğunda ve 6 metre genişliğinde taşıt yolu ile 2 bin 40 metre uzunluğunda ve 3 metre genişliğinde yaya yolları planlandığı belirlendi. Uzmanlar, kıyı şeridinin birinci 50 metresinde taşıt yolu planlanmasının Kıyı Kanunu ve ilgili yönetmelik kararlarına ters olduğunu bildirdi.
“BÜYÜK BİR HABİTAT YOK EDİLMİŞTİ”
Kararı Cumhuriyet’e pahalandıran Gökova Akyaka’yı Sevenler Derneği’nden Neşe Yüzak, İncekum’un birden fazla müdafaa statüsüne sahip olduğunu belirterek bölgenin geçmişte halkın kullanımına açık bir mesire alanı olduğunu anlattı. Yüzak, “Orası kum köpek balıklarının müdafaa altında olduğu, özel etraf müdafaa bölgesi ve doğal sit statüsü taşıyan bir alan. Tıpkı vakitte arkeolojik sit alanı da bulunuyor. Bölge değerli bir habitat ve maki örtüsüyle kaplı. Yıllar evvel Çamlı Muhtarlığı’na gelir sağlamak gayesiyle traktörle ulaşımın mümkün olduğu bir mesire alanı oluşturulmuştu. Halk buradan yararlanıyor, sırf ulaşım için muhtarlığa fiyat ödüyordu. Alan hakikaten kamu faydasına kullanılıyordu” dedi.
İşletmeye devredilmesinin akabinde bölgede yapılaşmanın arttığını savunan Yüzak, birtakım yapılar için imar affı kapsamında yapı kayıt dokümanı alındığını öne sürdü. Yüzak, “Biz de buna olumsuz görüş verdik. Sit alanında mevzuat gereği yapı kayıt dokümanı verilemeyeceğini, verilmişse iptal edilmesi gerektiğini belirttik. Bildiğimiz kadarıyla belediye alanı mühürledi ve ruhsat vermedi. Buna karşın 2026 yılında da işletme faaliyetleri sürdürüldü” diye konuştu.
“İMAR PLANI ONAYLANMADAN YOL AÇILDI”
Projeye ait imar süreçleri tamamlanmadan fiziki müdahalelere başlandığını ileri süren Yüzak, “ÇED kararından sonra müdafaa hedefli nazım imar planının hazırlanıp onaylanması gerekiyordu. Lakin bunu beklemediler. Bölgede trafo yapıldı, trafo için yol açıldı. Biz de bu müdahaleleri tespit etmek emeliyle alana gitmek istedik lakin içeri alınmadık. Bunun üzerine jandarmaya şikâyette bulunduk. Daha sonra açılan yol drone imgelerine yansıdı ve mevzuyu kamuoyuna duyurduk” dedi.
Yolun açıldığı devirde imar planının şimdi onaylanmadığını belirten Yüzak, mevzuyla ilgili hata duyurusunda bulunulduğunu ve Marmaris’te başlatılan soruşturmanın devam ettiğini söyledi.
Mahkeme keşfinde ortaya çıkan tespitlerin ehemmiyetine dikkat çeken Yüzak, “Bilirkişilerle birlikte yaptığımız keşifte onlar da yapılan kesitin boyutları karşısında şaşkınlık içindeydi. Büyük bir habitat yok edilmişti. Orman mühendisi, bitki örtüsünün ortadan kaldırılmasının telafisi mümkün olmayan ziyanlar doğurduğunu ve planlanan projenin doğal yapıya ziyan verilmeden gerçekleştirilemeyeceğini raporuna yazdı” tabirlerini kullandı.
7 ENDEMİK, 2 NADİR BİTKİ TAKSONU RİSK ALTINDA
Mahkemenin kararına destek oluşturan 20 Nisan 2026 tarihli uzman raporunda, İncekum’daki ekolojik zenginliğin yapılaşma sebebiyle karşı karşıya kalabileceği ziyanlar detaylı biçimde ortaya konuldu. Proje alanı ve etrafında 55 familyaya ilişkin toplam 228 bitki taksonu bulunduğu, bunların 7’sinin endemik, 2’sinin ise ender olduğu belirtildi.
Bilirkişiler, çadır platformları, yollar ve altyapı çalışmalarının gerçekleştirilmesi durumunda bölgedeki yoğun orman ve maki dokusunun önemli biçimde ziyan göreceğini, endemik çeşitlerin kaybolabileceğini kıymetlendirdi. Ayrıyeten proje kapsamında yapılması planlanan tesisler sebebiyle bölgedeki doğal hayat alanlarının parçalanabileceği, bitki ve hayvan varlığı üzerindeki baskının artabileceği kaydedildi.
YANGIN RİSKİNE “KABUL EDİLEMEZ” DEĞERLENDİRMESİ
Orman mühendisliği eksper değerlendirmesinde, proje alanının birinci derece yangına hassas bölgede bulunduğu vurgulandı. Raporda, 49 konaklama ünitesinin ve bunlara bağlı insan hareketliliğinin bilhassa yaz aylarında orman yangını tehlikesini artıracağı belirtildi. Bu ölçekteki insan faaliyetlerinin orman varlığı açısından “kabul edilemez” risk oluşturacağı değerlendirmesine yer verildi.
Şirketin proje tamamlandıktan sonra ağaçlandırma yapılacağı yönündeki taahhüdü de kâfi bulunmadı. Eksper, doğal orman yapısı ve genetik çeşitlilik ortadan kaldırıldıktan sonra fidan dikilmesinin kaybedilen ekosistemin yine kazanılması manasına gelmeyeceğini belirtti.
49 ÇADIR, 49 HAVUZ VE ONLARCA TESİS
Proje belgesine nazaran, 17,25 hektarlık alanın 4,32 hektarı konaklama, 12,93 hektarı ise günübirlik kullanım için ayrıldı. Her biri iki kişilik 49 çadır ünitesinde toplam 98 kişinin konaklaması planlandı. Her çadır için 200 metrekarelik platform ve üzerine 80 metrekarelik çadır kurulması, ayrıyeten her ünitenin yanında 12 metrekarelik süs havuzu yapılması öngörüldü.
Projede bunların yanı sıra 300 metrekarelik yüzme havuzu, kır lokantaları, büfeler, seyir terasları, toplumsal tesisler, idari ve işçi binaları ile 20 metre yüksekliğinde gözlem kulesi de yer aldı.
Bilirkişiler, kimi yapıların temel sistemi ve inşaat tekniğine ait bilgilerin bulunmadığını, çadır platformlarına yönelik statik hesapların, yapı materyali ayrıntılarının, zelzele ve rüzgâr tahlillerinin sunulmadığını tespit etti.
ARITMA TESİSİNİN YERİ BELİRTİLMEDİ
Kararda, bölgedeki altyapı sıkıntıları açısından değer taşıyan eksikliklere de dikkat çekildi. Uzman raporuna nazaran, projede paket arıtma sistemi kurulması öngörülmesine karşın tesisin yeri proje üzerinde gösterilmedi. Atık suyun hangi güzergâhtan taşınacağı, boru çizgilerinin nereden geçeceği ve bu çalışmaların doğal çevreyi nasıl etkileyeceği konusunda kâfi bilgi bulunmadığı belirlendi.
Ayrıca birtakım yapıların inşa edileceği alanlar için jeoteknik sondaj, kaya dayanım testi ve taban laboratuvar deneylerinin yapılmadığı kaydedildi. Eksperler, proje tanıtım belgesindeki jeolojik, hidrojeolojik ve inşaat mühendisliğine ait değerlendirmelerin bilimsel ve teknik açıdan yetersiz olduğu sonucuna vardı.
“YENİDEN ÇED DOSYASI HAZIRLAYABİLİRLER”
Mahkeme kararını kıymetli bir kazanım olarak kıymetlendiren Yüzak, hukuksal sürecin büsbütün sona ermediğini söyledi. Kararın temyiz edilebileceğine dikkat çeken Yüzak, şirketin yeni bir ÇED evrakı hazırlama yoluna gidebileceğini belirtti.
Yüzak, “Bu etaptan sonra muhtemelen bir temyiz süreci olacak. Ancak belgenin çok net olduğunu düşünüyorum. Yine bir ÇED belgesi hazırlayıp eksiklikleri tamamladık diyebilirler. Bunlar başımıza gelebilir mi? Evet, gelebilir. Fakat biz çabamızdan vazgeçmeyeceğiz” diye konuştu.
Gökova Akyaka’yı Sevenler Derneği ve Gökova Ekolojik Yaşam Derneği olarak sadece İncekum’da değil, Gökova Körfezi ve Akyaka etrafındaki muhafaza alanlarında da gayret yürüttüklerini belirten Yüzak, “Gökova’da çok fazla muhafaza alanı için gayret ediyoruz. Bu alanların doğal yapısının korunması gerekiyor. Bundan sonra yaşanacak gelişmelerin de takipçisi olacağız. Katiyetle vazgeçmeyeceğiz” dedi.
MAHKEMEDEN OYBİRLİĞİYLE İPTAL
Muğla 4. İdare Mahkemesi, eksper raporuna yapılan itirazları da kıymetlendirerek raporun karara temel alınabilecek yeterlilikte olduğuna karar verdi. Mahkeme; proje tanıtım belgesindeki teknik eksiklikler, kıyıya yönelik fiziki müdahaleler, bitki örtüsünün kaldırılması, mevzuata alışılmamış yol planlaması ve yangın risklerini birlikte kıymetlendirdi.
Kararda, “ÇED Gerekli Değildir” sürecinin mevzuata, hukuka ve kamu faydasına uygun olmadığı sonucuna varılarak 20 Haziran 2025 tarihli sürecin iptaline oybirliğiyle hükmedildi. Mahkeme ayrıyeten 69 bin 928 lira 70 kuruşluk yargılama masrafının davalı Muğla Valiliği tarafından davacı Muğla Büyükşehir Belediyesi’ne ödenmesine karar verdi. 21 Eylül 2026 tarihli karara karşı tebliği izleyen günden itibaren 15 gün içinde Danıştaya temyiz yolu açık bırakıldı.
