İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, tahvil yatırımcılarının itimadını kazanmak ve kamu harcamalarındaki artış taleplerini karşılamak maksadıyla hazırlanan yeni bütçe düzenlemelerini bugün parlamentoya sunmaya hazırlanıyor.
Bakanlığın gündeminde, ülkenin ekonomik görünümündeki bozulma ve artan borç maliyetleri nedeniyle on milyarlarca sterlinlik yeni vergi artışları bulunuyor.
“KAMU HARCAMALARINDA DENETİMİ KAYBETMEYECEĞİZ”
Medyayla paylaşılan konuşma metinlerine nazaran Reeves, ülkenin ekonomik büyümesini hızlandırmak için “adil ve gerekli seçimler” yaptığını tabir etti.
Reeves, İngiltere’yi kemer sıkma siyasetlerine geri döndürmeyeceğini, fakat kamu harcamalarında denetimsiz borçlanmaya da müsaade vermeyeceğini vurguladı.
Bakan, önceliklerinin ailelerin hayat maliyetlerini düşürmek, hastane bekleme listelerini azaltmak ve ulusal borcu aşağı çekmek olduğunu kaydetti.
VERGİ ARTIŞ 30 MİLYAR STERLİNE VARABİLİR
Öte yandan ekonomistler, Reeves’in yıllık bütçe konuşmasında 20 ila 30 milyar sterlin aralığında vergi artışı açıklamasını bekliyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), İngiltere’nin bu yıl G7 ülkeleri ortasında en güçlü ikinci büyümeyi kaydedeceğini öngörse de, yüzde 1,3’lük büyüme oranı 2008 global finans krizi öncesindeki yüzde 2,5’lik ortalamanın altında kalıyor.
Reuters’a konuşan yatırım bankası Evercore analistleri Krishna Guha ve Marco Casiraghi, bütçenin meçhullüğü ortadan kaldıramaması durumunda İngiltere’deki yatırımların olumsuz etkilenebileceğini belirtti.
Analistler, yetersiz bir bütçenin yalnızca Reeves’in değil, Başbakan Keir Starmer’ın da pozisyonunu tartışmaya açabileceğine dikkat çekti.
HÜKÜMET YENİ GELİR KALEMLERİ OLUŞTURUYOR
Reeves’in, 2030 yılına kadar günlük harcamaları vergi gelirleriyle dengeleme gayesine ulaşmak için gelir vergisi eşiklerini dondurma uygulamasını uzatması bekleniyor.
Diğer tedbirler ortasında yüksek pahalı konut sahipleri ve talih oyunları kesimine yönelik vergi artışları, elektrikli araç şoförleri için yeni kilometre fiyatları ve emeklilik teşviklerinin sonlandırılması yer alıyor.
Bakanlık ayrıyeten bütçe gayelerine ulaşmak için mali hareket alanını (headroom) genişletmeyi planlıyor.
Reuters anketine katılan tahvil satıcıları, Reeves’in bu alanı yaklaşık 17 milyar sterline çıkarmasını bekliyor.
Berenberg Bankası ekonomisti Andrew Wishart, hükümetin mali güvenilirliğini müdafaası için bütçe açığında somut bir azalma sağlaması gerektiğini söz etti.
KRİTİK MİNERALLER İÇİN ÖZEL FON
Hükümet, Brexit sonrası ticaret kurallarının yarattığı zorlukları aşmak hedefiyle Kuzey İrlandalı işletmelere yönelik 16 milyon sterlinlik bir takviye paketi hazırladı.
BBC’nin aktardığına nazaran bu paket, Windsor Çerçevesi kapsamındaki ticari süreçleri kolaylaştırmayı hedefleyen bir “ticari tahlil merkezi” ve yapay zeka takviyeli danışmanlık hizmetlerini içeriyor.
Ayrıca, İngiltere’nin ithalata bağımlılığını azaltmak gayesiyle Kritik Mineraller Stratejisi kapsamında yerli projelere 50 milyon sterlinlik fon sağlanacağı açıklandı.
Başbakan Keir Starmer, bu adımın yerli üretimi artıracağını ve İngiliz işletmelerini memleketler arası alanda destekleyeceğini belirtti.
Hükümet ayrıyeten İskoçya’daki tek petrol rafinerisinin kapanmasının akabinde Grangemouth bölgesindeki istihdamı desteklemek için 14,5 milyon sterlinlik bir paket devreye sokuyor.
MUHALEFET VE İŞ DÜNYASI TEPKİLİ
Muhafazakar Parti, planlanan vergi artışlarını eleştirerek hükümeti “gizli vergilerle finanse edilen bir toplumsal yardım harcaması” yapmakla suçladı.
Gölge Maliye Bakanı Mel Stride, iki çocuk yardım hududunun kaldırılmasının maliyetinin 3,5 milyar sterlini bulacağını savundu.
Bunun yanı sıra Daily Telegraph gazetesi, kış yakıt ödemeleri ve enflasyona endeksli yardım artışlarıyla birlikte toplam toplumsal yardım harcamalarının 15 milyar sterlin artabileceğini öne sürdü.
İngiliz Sanayi Konfederasyonu (CBI) Genel Müdürü Rain Newton-Smith, “binlerce vergiyle boğulma” ikazında bulunarak hükümeti büyümeyi önceliklendirmeye çağırdı.
CBI Başkanı Rupert Soames ise bütçe öncesi sürecin karmaşık olduğunu ve iş dünyasında belirsizlik yarattığını söz etti.
İngiltere’nin 10 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 4,53 düzeyinde seyrederken, bu oran Almanya için yüzde 2,67 ve Fransa için yüzde 3,41 seviyesinde bulunuyor.
Ülkenin borçlanma maliyetleri G7 ekonomileri ortasında en yüksek düzeyde kalmaya devam ediyor.
