ABD bankası JPMorgan, Türkiye iktisadına ait 2026 ve 2027 beklentilerini güncelledi. Banka, Batı Asya’daki çatışmaların güç fiyatları üzerinden enflasyon, cari açık ve büyüme görünümünü olumsuz etkilediğini belirtirken, yılın ikinci yarısında en büyük risklerin geride kalmış olabileceği değerlendirmesinde bulundu.
JPMorgan Gelişen Piyasalar Ekonomisti Fatih Akçelik tarafından hazırlanan “2026’nın İkinci Yarısında Türkiye’nin Makroekonomik Görünümü: Sakin Kal ve Devam Et” başlıklı raporda, Türkiye iktisadına ait büyüme, enflasyon, faiz, döviz kuru ve cari açık iddiaları paylaşıldı.
2026 BÜYÜME VE ENFLASYON TAHMİNLERİ AŞAĞI VE YUKARI YÖNLÜ REVİZE EDİLDİ
Raporda, Batı Asya’daki çatışmaların güç fiyatlarını yükselterek enflasyon ve cari açık görünümünü bozduğu, faizlerin daha uzun müddet yüksek kalmasının ise finansal şartları sıkılaştırarak ekonomik faaliyet üzerinde baskı oluşturduğu tabir edildi.
Akaryakıtta uygulanan eşel taşınabilir sistemi ile elektrik ve doğalgaz sübvansiyonlarının güç şokunun tüketiciye tesirini sonlandırdığı fakat kamu bütçesi üzerindeki yükü artırdığı belirtildi.
JPMorgan, çatışmalar öncesinde yüzde 4,4 olarak öngördüğü 2026 büyüme varsayımını yüzde 3’e düşürdü. Banka, yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 24’ten yüzde 29’a, siyaset faizi iddiasını ise yüzde 30’dan yüzde 35’e yükseltti.
Bütçe açığının ulusal gelire oranı iddiası yüzde 3,5’ten yüzde 4’e çıkarılırken, cari açığın ulusal gelire oranı beklentisi de yüzde 1,8’den yüzde 2,8’e revize edildi.
ENERJİ FİYATLARINA İLİŞKİN RİSKLER AZALDI
Raporda, ABD ile İran arasında sağlanan süreksiz ateşkesin 2026’nın ikinci yarısında enflasyon ve cari açık üzerindeki riskleri azalttığı belirtildi.
Brent petrol fiyatlarının vadeli piyasalardaki beklentilere paralel hareket etmesi halinde güç kaynaklı ek risklerin sonlu kalacağı öngörüldü.
JPMorgan’ın hesaplamasına nazaran Brent petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık artış, Türkiye’de enflasyonu 1,2 puan yükseltirken cari açığı yaklaşık 6 milyar dolar artırıyor.
Banka, Brent petrolün ikinci yarıda ortalama 72 dolar ve yıllık ortalama döviz sepetinin 51,4 düzeyinde olması halinde yıl sonu enflasyonunun yüzde 29, cari açığın ise 48 milyar dolar olacağını hesapladı.
Petrol fiyatının ortalama 60 dolara gerilemesi ve döviz sepetinin 49 düzeyinde kalması durumunda enflasyonun yüzde 26’ya kadar düşebileceği, Brent petrolün 85 dolara yükselmesi ve döviz sepetinin 54’e çıkması halinde ise enflasyonun yüzde 32,3’e ulaşabileceği tabir edildi.
Cari açık açısından da petrol fiyatları ile Türk lirasındaki gerçek pahalanmanın belirleyici olacağı kaydedildi. Brent petrolün 60 dolar ve gerçek pahalanmanın yüzde 2,5 olması halinde cari açığın 40,8 milyar dolar, petrolün 85 dolara yükselmesi ve gerçek pahalanmanın yüzde 7,5’e çıkması durumunda ise 60,3 milyar dolara ulaşabileceği hesaplandı.
İKİNCİ ÇEYREKTE EKONOMİK AKTİVİTE ZAYIFLADI
Raporda öncü göstergelerin, Türkiye iktisadında 2026’nın ikinci çeyreğinde büyümenin yavaşladığına işaret ettiği belirtildi.
Mevsim tesirlerinden arındırılmış datalara nazaran araba satışları ikinci çeyrekte bir evvelki çeyreğe nazaran yüzde 3,8 azalırken, ithal araba satışlarındaki gerileme yüzde 6,4 oldu.
Vergi ve kişisel emeklilik sistemi ödemeleri hariç gerçek kart harcamalarının da tıpkı periyotta çeyreklik bazda yüzde 1,6 düştüğü aktarıldı.
Banka, ekonomik büyümedeki yavaşlamanın dezenflasyona katkı sağlayacağını lakin enflasyon problemini tek başına çözmeye yetmeyeceğini vurguladı.
ENFLASYONDA KUR VE ASGARİ ÜCRET ETKİSİ
JPMorgan’ın tahliline nazaran döviz kurundaki yüzde 10’luk artış tüketici enflasyonunu 3,5 puan yükseltiyor.
Asgari fiyattaki yüzde 10’luk artışın enflasyona tesiri 3 puan, Brent petroldeki 10 dolarlık yükselişin tesiri ise 1,2 puan olarak hesaplandı.
Üretim açığındaki 1 puanlık değişimin enflasyon üzerindeki tesirinin sırf 0,5 puan olduğu belirtilirken, iktisatta dört çeyrek boyunca sürecek 1 puanlık negatif üretim açığının enflasyonu yalnızca 0,5 puan düşürebileceği söz edildi.
Raporda, 2026’nın ikinci yarısında enflasyon görünümünü yüklü olarak döviz kuru, taban fiyat düzenlemeleri ile besin ve güç fiyatlarının belirleyeceği kaydedildi.
ENFLASYONDA ANA EĞİLİM YÜZDE 30 SEVİYESİNDE
JPMorgan, düşük kur oynaklığı sayesinde döviz kurundan enflasyona geçişkenliğin geçmiş periyotlara kıyasla daha sonlu kaldığını lakin enflasyon eğiliminin yüksek seyrini koruduğunu belirtti.
Mevsim tesirlerinden arındırılmış ve yıllıklandırılmış üç aylık medyan enflasyon göstergesinin 2025 ve 2026’nın birinci yarısında yaklaşık yüzde 30 düzeyinde kaldığı söz edildi.
Banka, enflasyondaki katılığın faiz indirimlerinin 2026’nın ikinci yarısında ölçülü ve temkinli halde yapılmasını gerektirdiğini belirterek, yıl sonunda tüketici enflasyonunun yüzde 29’a, TCMB siyaset faizinin ise yüzde 35’e gerilemesini beklediğini açıkladı.
Raporda 2027 sonunda enflasyonun yüzde 25, siyaset faizinin ise yüzde 30 düzeyine düşeceği iddia edildi.
CARİ AÇIK VE FAİZ POLİTİKASINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME
Raporda cari açığın direkt yabancı yatırımlar ve net yanılgı eksik kalemiyle birlikte değerlendirildiği temel istikrarın, geçmişte döviz kuru krizlerinin yaşandığı devirlere yaklaştığı söz edildi.
Bununla birlikte daha düşük petrol fiyatları ve ekonomik büyümedeki yavaşlamanın temel istikrardaki bozulmanın derinleşmesini engelleyebileceği öngörüldü.
JPMorgan, kalıcı dezenflasyon için faiz dışı fazla verilmesi, faizlerin daha uzun mühlet yüksek tutulması ve ihtiyatlı gelir siyasetlerinin uygulanması gerektiğini belirtti.
Raporda, siyasi takvim sebebiyle bu şartların 2026’nın ikinci yarısı ile 2027 devrinde sağlanmasının düşük mümkünlük olarak değerlendirildiği tabir edildi.
ASGARİ ÜCRET 2027 GÖRÜNÜMÜ İÇİN KRİTİK GÖSTERGE
JPMorgan, minimum fiyat ile açlık hududu arasındaki farkın 2026 sonunda yüzde 35’e ulaşmasını beklediğini bildirdi.
Raporda, Aralık 2026’da yapılacak taban fiyat artışının büyüklüğünün seçim takvimi ve seçim öncesi iktisat siyasetleri açısından kıymetli bir gösterge olacağı vurgulandı.
Aralık ayında minimum fiyatta yüzde 30 yahut daha yüksek bir artış yapılmasının, 2027 yılına ait emekli aylıkları ve genel temel gelir ödemeleriyle birlikte yakından izlenmesi gereken gelişmeler arasında yer aldığı belirtildi.
JPMORGAN’IN 2026 VE 2027 TÜRKİYE TAHMİNLERİ
Banka, Türkiye iktisadının 2025’te yüzde 3,6 büyümesinin akabinde 2026’da yüzde 3, 2027’de ise yüzde 4,6 büyümesini bekliyor.
Yıllık ortalama enflasyonun 2025’te yüzde 34,9, 2026’da yüzde 30,8 ve 2027’de yüzde 24,6 olacağı kestirim edildi.
Yıl sonu enflasyon varsayımı 2026 için yüzde 29, 2027 için yüzde 25 olarak açıklandı.
Politika faizinin 2025 sonunda yüzde 38, 2026 sonunda yüzde 35 ve 2027 sonunda yüzde 30 düzeyine gerilemesi bekleniyor.
Banka, dolar/TL’nin 2025 sonunda 43, 2026 sonunda 51,4 ve 2027 sonunda 61,7 düzeyine ulaşacağını öngördü.
Cari açığın ise 2025’te 30,1 milyar dolar, 2026’da 48 milyar dolar ve 2027’de 53,3 milyar dolar olacağı kestirim edildi.
DOLAR/TL VE PETROL TAHMİNLERİ
JPMorgan, dolar/TL’nin Eylül 2026’da 49, Aralık 2026’da 51,4 düzeyine yükseleceğini öngördü.
Banka, Mart 2027 için dolar/TL iddiasını 53,70, Haziran 2027 varsayımını ise 56,11 olarak açıkladı.
Brent petrol fiyatının çeyreklik ortalama bazda Eylül 2026’da 86 dolar, Aralık 2026’da 80 dolar, Mart 2027’de 71 dolar ve Haziran 2027’de 67 dolar olması bekleniyor.
TÜRK LİRASI ARTIK UCUZ DEĞİL
Raporda, gerçek efektif döviz kuru göstergelerinin Türk lirasının artık ucuz olmadığına işaret ettiği belirtildi.
Yurt içi üretici fiyatları bazlı gerçek efektif döviz kurunun son 10 yıllık ortalamasının yüzde 11 üzerinde bulunduğu lakin 2010 öncesi periyottaki düzeylerin alt bandına yakın olduğu tabir edildi.
Birim işgücü maliyetleri bazlı gerçek efektif döviz kurunun ise son 10 yıllık ortalamasının yüzde 30 üzerinde olduğu, buna rağmen 2010 öncesindeki düzeylerin hafif altında kaldığı aktarıldı.
Raporda ayrıyeten Türkiye’nin global mal ihracatındaki hissesinin, rekabet gücü açısından birtakım zayıflama sinyalleri verdiği değerlendirildi.
TÜRK LİRASI VE TAHVİLLER İÇİN DEĞERLENDİRME
JPMorgan, Eylül 2023’ten bu yana yüzde 55 getiri sağlayan GBI-EM model portföyündeki Türk lirası tartısında 29 Mayıs’ta kâr realizasyonu yaptığını, bunun yerine 3 Ağustos 2026 vadeli dolar/TL forward sürecinde daha taktiksel kısa durum açtığını bildirdi.
Banka, yüksek güç fiyatlarının finansman muhtaçlığını artırmasına karşın TCMB rezervlerinin dolar/TL’deki kademeli yükselişi desteklemek için kâfi olduğu değerlendirmesinde bulundu.
Yetkililerin dezenflasyon sürecini desteklemek ve rekabet gücü tasalarını artırmamak gayesiyle Türk lirasının gerçek bedelini istikrarlı tutmayı tercih edeceği söz edildi.
Tahvil piyasasına ait değerlendirmede ise yüksek fiyat artışı riski ve yurt içindeki siyasi belirsizlik sebebiyle Türk devlet tahvillerinde kalıcı optimistlik için güçlü ögelerin bulunmadığı belirtildi.
Son devirde tahvil fiyatlarının gerilemesine karşın olumlu görünüm oluşabilmesi için kalıcı dezenflasyon sinyallerine muhtaçlık olduğu tabir edildi.
İKİNCİ YARIDA TAKİP EDİLECEK BAŞLIKLAR
JPMorgan, 2026’nın ikinci yarısı ve 2027 devrinde takip edilmesi gereken gelişmeler arasında F-35 programı, KAAN’ın motorları ve CAATSA yaptırımlarını sıraladı.
Barış sürecine ait yasal düzenlemeler de izlenecek başlıklar arasında gösterildi.
Raporda ayrıyeten Fitch’in 17 Temmuz’daki Türkiye kredi notu değerlendirmesi, TCMB Para Politikası Kurulu’nun 23 Temmuz toplantısı ve Moody’s’in 24 Temmuz’daki Türkiye değerlendirmesinin kısa vadede yakından takip edileceği belirtildi.
Bunun yanında Aralık 2026 sonunda yapılacak minimum fiyat artışı ile 2027 yılına ait emekli aylıkları ve temel gelir ödemelerine yönelik kararların Türkiye iktisadının gelecek periyot görünümü açısından belirleyici olacağı tabir edildi.
