İsrail 27 Ekim’de sandık başına gitmeye hazırlanırken Batı daha çok Binyamin Netanyahu’nun devrilmesi muhtemelliğine odaklanmış durumda. Pekala Netanyahu’nun gitmesi Ortadoğu’daki kanlı denklemi değiştirebilir mi? Netanyahu için çanlar çalıyor olabilir; fakat sandıktan çıkacak sonucun İsrail’in işgal siyasetinde bir değişime yol açacağını düşünmek büyük bir yanılsama. İsrail’de bu seçim, sağ ile solun değil; sağın farklı tonlarının yarışı.
Ortadoğu konusunda dünyanın sayılı uzmanlarından Prof. Vali Nasr’ın Cumhuriyet için sorularımı yanıtlarken lisana getirdiği şu değerlendirmeler de bu tabloyu doğruluyor: “Uluslararası medyada, Ortadoğu’da ve ABD’de her şeyin sorumluluğunun Başbakan Netanyahu’ya yüklenmesini fazla görüyorum. Netanyahu giderse büsbütün farklı bir dış siyaset ortaya çıkacakmış üzere düşünmemek gerekir.” Nasr’a nazaran işgal siyaseti için de durum tıpkı: “Ülkenin genel zihniyeti, İsrail’in meseleleri askeri yollarla çözmesi gerektiği yönünde. Artık Güney Lübnan’da, Suriye’de ve Gazze’de tampon bölge oluşturmak yahut potansiyel olarak yerleşmek maksadıyla işgal etmek üzere bir anlayış da var. Bunlar öteki bir başbakanın gelmesiyle değişmeyecek.”
Gazze’de İsrail devletinin yürüttüğü politikayı “soykırım” olarak niteleyen İsrail insan hakları örgütü B’Tselem de mevcut Netanyahu hükümetiyle yeni hükümeti kurmaya aday muhalefetin Filistinlilerin şiddet siyasetleriyle denetiminin ve “Yahudi üstünlüğünün” devamı konusunda genel bir uzlaşı içinde olduğuna dikkat çekiyor. Kuruluşun icra yöneticisi Yuli Novak, “Dünya bir yanılsama içinde: Mecnun bir hükümet var, öbür bir hükümet iktidara gelirse durum düzelecek diye düşünülüyor” diyor ve ekliyor: “Seçim yarışı Filistinlilere uygulanan şiddeti daha da kötüleştirmek isteyenlerle daha nazik bir apartheid’dan kelam edenler arasında geçiyor.”
Gazze’de soykırımın daha da şiddetlendiğini, Batı Şeria’da da artık bir etnik paklığın artarak sürdüğünü kaydeden Novak, muhalefet partilerinin koalisyon hükümeti kurabilirlerse Filistinli partileri dışlama konusunda anlaştığına dikkat çekiyor. Kamuoyu yoklamalarına nazaran de Yahudi seçmenlerin yüzde 71’i, Arap partilerinin dayanağına dayalı bir koalisyona karşı.
Anketler Netanyahu’nun takviyesinin gerilediğine işaret ediyor. Fakat onun yerine gelecek mümkün başkan de sağ siyasetin farklı bir kanadını temsil edecek.
SAĞ, YİNE SAĞLA YARIŞACAK
B’Tselem sözcüsü Yair Dvir, “Mevcut Netanyahu hükümeti Gazze’nin yanı sıra Batı Şeria’da da insanların yerlerinden edilmesinden, ilhaktan kelam etmeye başladı. Hatta İsrail’deki Filistinleri de artık düşman olarak görüyor. Arapların inşaatlarına kısıtlama getirilmesi, Arap bölgelerinde Yahudi yerleşimleri açılması gündemde” diyor. Netanyahu’nun alternatiflerine bakarsak, mesela en güçlü rakibi eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot iki devletli tahlile karşı. Batı Şeria’da yerleşimleri destekliyor lakin yerleşimci şiddetini eleştiriyor. Eisenkot, Lübnan’da sivil gayelerin vurulmasını legal gören “Dahiye Doktrini”nin mimarı. Naftali Bennett ve Avigdor Liberman da iki devletli tahlile karşı. Bennett, işgal altındaki Batı Şeria’nın C Bölgesi’nin direkt “ilhak edilmesini” savunuyor.
Evet, İsrail’de sağ, yeniden sağla yarışacak. Karmaşık Knesset aritmetiğinin nasıl bir koalisyon doğuracağını önümüzdeki günler gösterecek. 120 sandalyeli mecliste hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalyeye ulaşmak kolay görünmüyor. Fakat net olan bir tablo var: İktidarın sahibi değişse bile İsrail siyasetinin Filistin ve işgal parantezi kapanmayacak.
