ABD’de Donald Trump idaresinin, İran’la yürütülebilecek mümkün müzakereler için yeni bir muhatap arayışında olduğu ve bu kapsamda İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın öne çıktığı tez edildi.
Washington’un askeri baskıdan diplomatik tahlile yönelme sinyalleri verdiği bedellendiriliyor.
Politico’nun ABD’li iki yetkiliye dayandırdığı habere nazaran, geçmişte ABD ve müttefiklerine yönelik sert açıklamalarıyla bilinen Galibaf, Beyaz Saray’daki kimi isimler tarafından “güvenilir bir muhatap” olarak bedellendiriliyor.
Yetkililer, Galibaf’ın İran’da gelecekteki liderlik denkleminde rol oynayabileceğini ve Trump idaresiyle müzakere yürütebilecek isimler ortasında yer aldığını öne sürdü.
Ancak Beyaz Saray’ın şimdi tek bir isim üzerinde karar kılmadığı, farklı adayları “test ederek” uzlaşmaya açık bir figür aradığı söz edildi.
Habere nazaran, ABD idaresinin bu arayışının, İran’la süren tansiyonda bir çıkış yolu bulma isteğinden kaynaklandığı belirtiliyor. Sürecin global piyasalarda dalgalanmalara, petrol fiyatlarında artışa ve enflasyon telaşlarının yine yükselmesine yol açtığına dikkat çekiliyor.
Haberde, Trump’ın bilhassa İran’ın ana petrol ihracat merkezi olan Hark Adası’nı gaye almaktan kaçındığı, bunun gerisinde mümkün bir muahede yeri oluşturma amacının bulunduğu ileri sürüldü.
DOLAYLI TEMASLAR SÜRÜYOR
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, hususun hassas diplomatik görüşmeler içerdiğini belirterek, “ABD medya üzerinden müzakere yürütmez” açıklamasını yaptı.
Trump ise İran içinde “güvenilir kişilerle” temasların sürdüğünü ima ederken, İran’ın güç altyapılarına yönelik taarruzlara beş günlük orta verildiğini duyurdu.
Öte yandan ABD içinde birtakım çevreler, Trump idaresinin İran’da yeni bir liderlik arayışına girme yaklaşımını “erken” ve “naif” olarak pahalandırıyor. İsmin belirlenmesinin alandaki gerçekliklerle örtüşmeyebileceği uyarısı yapılıyor.
Uzmanlar, Galibaf’ın pragmatik bir siyasetçi olmakla birlikte İran’daki mevcut sistemin korunmasına bağlı olduğunu ve Washington’a geniş ödünler verebilecek bir profil çizmediğini vurguluyor.
PEHLEVİ SEÇENEĞİ ZAYIF
Haberde, ABD’nin sürgündeki son şahın oğlu İstek Pehlevi’yi ise İran içinde kâfi meşruiyete sahip olmadığı gerekçesiyle güçlü bir seçenek olarak görmediği belirtildi.
Galibaf ise ABD ile müzakereler yürütüldüğü argümanlarını reddetti. Fakat ABD’li yetkililer bu açıklamayı iç kamuoyuna yönelik siyasi bir ileti olarak pahalandırıyor.
Beyaz Saray’a yakın kaynaklar, Trump’ın önceliğinin Hürmüz Boğazı’nda istikrarın sağlanması ve ateşkes sürecine girilmesi olduğunu belirtiyor.
ABD idaresinin, askeri tansiyonu azaltacak bir muahede için diplomatik kanalları zorladığı söz ediliyor.
