Polonya’da Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümetin, geçmiş devrin “siyasallaşmış” yargı ıslahatlarını iptal etme teşebbüsü, eşi gibisi görülmemiş bir kaosa yol açtı. Yıllar evvel boşandığını sanan binlerce vatandaş, kağıt üzerinde hala evli kalmış olabilir.
Olayı ortaya çıkaran küçük bir kasabada boşanan bir çift oldu. Ülkenin kuzeydoğusundaki Gizycko kasabasında bir çift boşandıktan sonra mal paylaşımı için tekrar mahkemeye gitti. Fakat mahkeme, çiftin boşanma kararını veren hakimin, evvelki hükümet periyodunda tartışmalı tarzlarla atanan bir “neo-hakim” olduğunu belirterek, boşanmanın hukuken geçersiz olduğuna hükmetti. Karara nazaran çift, hala evli sayıldı.
KRİZİN NEDENİ “NEO HAKİMLER”
Polonya’da 2015-2023 yılları ortasında iktidar olan Hukuk ve Adalet Partisi PiS, yargıç atama yetkisini yargıdan alıp parlamentoya vermişti. Ülke içinde ve dışında yansılara neden olan bu kararlara Avrupa Birliği de karşı çıkmış, mahkemelerin bağımsızlığının zedelendiğini savunarak Polonya’ya yaptırım uygulanmaya başlanmıştı. Bu sistemle PiS’in atadığı yargıçlar 8 sene içinde binlerce davaya bakarken 2023’te iktidarı devralan Sivil Koalisyon (KO) partisi ve önderi Donald Tusk bu durumu bilakis çevirmeye çalışmıştı.
Sığındığı Macaristan’dan açıklama yapan eski yargı ıslahatlarının baş aktörlerinden eski Polonya Adalet Bakanı Zbigniew Ziobro ise hükümeti “gerçek bir kaos ve anarşi yaratmakla” suçladı.
HÜKÜMETİN TAHLİLİ MAHKEMESİZ BOŞANMA
Polonya’da her yıl ortalama 57 bin çift boşanıyor. Bu da on binlerce kararın “her an iptal edilebilir” olduğu bir hukuksal saatli bomba manasına geliyor. Kaosun büyümesini engellemeye çalışan Tusk hükümeti, bir yasa taslağı hazırladı. Buna nazaran çocuksuz çiftlerin mahkeme yerine nüfus müdürlüklerinde boşanabilmesinin önü açılacak.
