Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye ve Avrupa güvenliğini tekrar tesis etmeye odaklanan üçlü müzakereler kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri’nin başşehri Abu Dabi’de bir araya geldi.
Rus devlet ajansı RİA Novosti’ye konuşan müzakere kümesindeki bir kaynak, bugün başlayan ve birinci gün oturumu yaklaşık 4 saat süren görüşmelerin 11 Kasım Çarşamba günü devam edeceğini söyledi.
Heyetler arasında 9 aydır ABD arabuluculuğunda yapılan birinci direkt temas niteliğindeki görüşmelerde, tıpkı kaynağın aktardığına nazaran Ukrayna ve Rusya heyetleri Rusça bağlantı kurdu.
Müzakere kümesindeki kaynak, 10-11 Kasım tarihlerinde yürütülen üçlü görüşmelerin yeni bir kıtasal güvenlik sisteminin temel ögelerini ele almaya odaklanacağını, Ukrayna probleminin ise kapsamlı tartışmanın sadece bir modülünü oluşturacağını aktardı.
Rus heyetindeki bir kaynak da görüşmelerin ana odağının savaş sonrası Avrupa için yeni bir güvenlik mimarisinin temel taşlarını belirlemek olduğunu kaydetti.
KUSHNER: LİDER TRUMP HER İKİ TARAFI DA GÜÇLENDİRECEK BİR ÇÖZÜM İSTİYOR
ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta Ukrayna’daki savaşı bitirecek ve Avrupa güvenliğini teminat altına alacak kapsamlı bir muahedenin mümkün olduğunu açıklamasının akabinde taraflar Abu Dabi’de masaya oturdu.
Toplantıda konuşan Trump’ın damadı ve Özel Temsilcisi Jared Kushner, her iki tarafla yürütülen temasların görüş ayrılıklarını netleştirip azalttığını ve bu farkları kapatmak için ABD tarafının yeterli fikirleri olduğunu belirtti.
Trump’ın barışa ulaşma konusunda kararlı olduğunu vurgulayan Kushner, “Başkan, hem savaşı sona erdirecek hem de her iki tarafın tam potansiyelini hayata geçirmesini sağlayarak onları çok daha güçlü bir pozisyonda bırakacak bir tahlil bulmamız için ekstra uğraş göstermemizi şahsen istedi” dedi.
Ukrayna başmüzakerecisi Rüstem Umerov ise açılış konuşmasında Kiev’in güvenlik garantileri elde etmeye ve kalıcı bir barışa odaklandığını söz etti.
LAVROV: EVVEL AVRUPA’NIN GÜVENLİK MİMARİSİ TANIMLANMALI
Görüşmelerin kapsamı konusunda taraflar arasındaki öncelik farkı sürerken Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova’nın savaşın detaylarına geçmeden evvel kapsamlı bir Avrupa güvenlik çerçevesini müzakere etmek istediğini bildirdi.
Moskova’da gazetecilere konuşan Lavrov, mevzuya ait şunları söyledi: “Gelecekteki güvenlik mimarisine ait net parametrelerin tanımlanması ve fakat bundan sonra fiili Rusya-Ukrayna anlaşmazlığının tahliline geçilmesi fikri tamamen makuldür.”
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise pazartesi günü daha geniş kapsamlı güvenlik müzakerelerinin fakat Ukrayna’da bir ateşkes sağlandıktan sonra yapılabileceğini kaydederek aksi bir tavır sergiledi.
Lavrov, Avrupalıların Ukrayna’ya nefes alma alanı kazandırmaya çalıştığını öne sürerek ateşkes fikrini bir kere daha reddetti.
Görüşmeler başlamadan evvel Ukrayna heyeti; Avrupa, NATO ve AB temsilcilerinin yanı sıra ABD’li temsilciler Jared Kushner ve Steve Witkoff ile başka bir toplantı yaptı.
Fransa, Avrupa güvenliği ele alınmadan Ukrayna’da kalıcı barış olamayacağını ve bunun Avrupalıların iştirakini gerektirdiğini duyurdu.
TOPRAK TAVİZİ İDDİALARINA KİEV’DEN YALANLAMA
Rusya ise Ukraynalılar ve Amerikalılarla yapılan bu toplantıda Avrupalılara yer görmediğini açıkça belirtmişti.
Görüşmeler öncesinde konuşan Donald Trump, Washington’ın savaşın bitirilmesi yönünde çok güçlü bir eğilim gördüğünü ve her iki tarafın da savaşmaktan yorulduğunu söz etti.
Geçen hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in temsilcisiyle Beyaz Saray’da basına kapalı bir görüşme yapan Trump, yakın vakitte bir barış mutabakatının ortaya çıkabileceğini öngördü.
Washington’ın dikkatinin aylarca İran’daki savaşa yoğunlaşmasının akabinde barış müzakereleri son haftalarda tekrar hareketlilik kazandı.
Rusya’nın Ukrayna’ya dönük askeri müdahalesinin üzerinden 4,5 yıldan fazla müddet geçmesine ve Rus kuvvetlerinin ülkenin yaklaşık beşte birini denetim altında tutmasına karşın, kesin bir mutabakatın şartları konusunda taraflar arasındaki uzaklık korunuyor.
Kamuoyuna yansıyan açıklamalara göre Putin’in barış anlaşması öncesinde Ukrayna’nın doğudaki Donbas bölgesinin tamamından çekilmesi yönündeki ısrarından vazgeçtiğine dair bir işaret görülmedi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise askerlerinin savunurken hayatını kaybettiği toprakları teslim etmeyi kabul etmedi.
Cephe sınırındaki Rus ilerleyişi bu yıl neredeyse büsbütün durma noktasına gelse de Moskova Ukrayna kentlerini ve güç tesislerini vurmayı sürdürürken, Ukrayna da Rusya’nın derinliklerindeki petrol rafinerilerine ve başka altyapılara yönelik ataklarını artırdı.
Zelenskiy, dün akşam saatlerinde yayınladığı manzaralı iletisinde, Ukrayna ordusunun son periyotta Donbas’ın kömür madenciliği bölgesi Donetsk’te birtakım toprakları geri alması dahil olmak üzere alandaki performansının müzakerelerdeki tartısını artırdığını savundu.
Zelenskiy, “Ukrayna güçleri şu anda Ukrayna’nın müzakere konumunu sahiden güçlendiriyor” değerlendirmesini yaptı.
Rusya’nın rekor kayıplar verdiğini öne süren ve Moskova’nın reddettiği bu kaybı lisana getiren Zelenskiy, Washington’a Kremlin’i savaşı bitirmeye ikna etmesi davetinde bulundu.
Reuters’a konuşan ABD’li bir yetkili, Amerikalı müzakerecilerin Zelenskiy ve Putin’in toprak konusunda karşılıklı ödünler vererek uzlaşmaya varabileceğine inandıklarını kaydetti.
Masaya getirilen teklife nazaran Ukrayna savaşın sona ermesini, güvenlik garantilerini ve AB’ye iştirak için bir yol haritasını temin edecek.
Üst seviye bir Ukraynalı yetkili ise hükümetin bu çeşit ödünleri değerlendireceği tezini kesin bir lisanla yalanladı.
Ukraynalı yetkili, toprak konusunun sadece başkanlar seviyesinde ve yalnızca Ukrayna için uygun güvenlik garantileri bağlamında tartışılabileceğini açıkladı.
