Tarım ve Orman Bakanlığı ile TÜİK verilerine nazaran Türkiye, 2026-2027 döneminde zeytin ve zeytinyağı üretiminde tarihi bir rekor kırılacak. Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Mustafa Tan, bu yıl toplam zeytin rekoltesinin 4 milyon 30 bin ton olarak gerçekleşmesi beklendiğini ve üretimin 588 bin tonunun zeytinyağı, 1 milyon 163 bin tonunun ise sofralık zeytin olacağı kestirim edildiğini açıkladı. Fakat kağıt üzerindeki bu tarihi rekorun artan maliyetler ve düşük alım fiyatları sebebiyle alanda büyük bir krize dönüştüğünü aktaran Tan, satış fiyatının, toplama maliyetini bile karşılamadığını aktardı.
“KARAMSAR BİR HAVA VAR”
Sahada rekolteye karşın sevincin yerini çaresizliğe bıraktığını vurgulayan Mustafa Tan, “Büyük bir sevinç olması gerekirken ortada karamsar bir hava var. Kendi yerinizde zeytin topluyorsunuz, toplama maliyeti 25 lirayı buluyor. 25 lira da bunun öbür bakım masrafları var. Yani 50 lira masrafı varken, toptan zeytin Akhisar’da 20 liradan gidiyor. Münasebetiyle yalnızca toplama bile eserin maliyetini karşılamıyor. Zeytin yağının en az 250 lira maliyeti varken şu anda piyasada 170-180 lira. Tabana dökülenleri zeytinciler toplamayabiliyor. 4 milyon 30 bin tonluk rekolte düşebilir” dedi.
KOCAGÖZ: ÇİFTÇİNİN ALIN TERİNİN ÇALINDIĞI BİR SOYGUN
Yaşanan ekonomik krizin faturasının büsbütün üreticiye kesildiğini belirten Tarım Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz ise Tarım Kredi Kooperatifleri, Marmarabirlik ve Tariş üzere kurumların çiftçi lehine piyasaya girmesi gerektiğini söyledi. Kocagöz, “Bu yıl Türkiye’de birinci sefer zeytinin dalda kalma riski çok açık bir formda görülüyor. Bu da Türkiye tarihi açısından çok büyük bir kepazelik. Dünyada ikinci sırada olan Türkiye’deki zeytin üretimi ve tarımının idaresiyle ilgili büyük bir sorun. Çiftçinin ürettiğinden daha düşük fiyata eserini satmak zorunda bırakılmasının kendisi bir soygun düzeneğidir. Milletlerarası piyasada ticaret yapan bu şirketler kendi rekabet kayıplarını ve maliyetlerini çiftçi üzerine yüklüyor. Yalnızca şirketler değil, devletin de destekleme siyasetinin olmaması ve piyasanın regüle edilmesiyle ilgili kâfi tedbirlerin alınmaması üzere nedenlerle çok önemli bir maliyet krizi ortada duruyor. Bu maliyet krizini çiftçinin tek başına çözme talihi yok. Şirketlerin de görünen o ki çözme bahtı yok. Kamunun kaynaklarını seferber etmesi ve buradan bir çıkış reçetesi sağlaması gerekiyor. Şayet bu sağlanamazsa 3-5 sene sonra sahiden zeytin üreticilerinin topraklarını terk ettiği, yerlerine büyük monopollerin zeytin bahçelerini aldığı ve burada çiftçinin göç edip işçileştiği tablolar karşımıza çıkabilir” diye konuştu.
