Trump, Truth Social hesabından Washington Post‘ta yayımlanan ve Kiev’e Patriot tedbire füzelerini kendi topraklarında üretme lisansı verilmesini savunan görüş yazısını rastgele bir yorum eklemeden paylaştı.
Bu atılım, Trump’ın 31 Temmuz’daki açıklamalarıyla karşılaştırıldığında dikkat cazip bir değişime işaret ediyor. ABD Başkanı o tarihte Amerikan silahlarının diğer ülkelerde üretilmesine yönelik lisanslar konusunda Washington’ın son derece dikkatli davranması gerektiğini söylemiş; Patriot ve Tomahawk üretim teknolojilerinin Ukrayna’ya aktarılmasına onay verilmediğini belirtmişti.
Dolayısıyla Trump’ın son paylaşımı, Washington’ın daha evvel aralı durduğu Ukrayna’da Amerikan lisansı altında mühimmat üretimi seçeneğinin yine gündeme gelebileceği formunda yorumlanıyor.
BU ORTAKLIK NE ANLAMA GELİYOR?
Patriot mühimmatının Ukrayna’da üretilmesine müsaade verilmesi halinde Kiev sırf Amerikan silahlarının kullanıcısı olmaktan çıkarak, belirli mühimmatların üretim zincirinin bir kesimi haline gelebilir.
Trump’ın paylaşımının zamanlaması da dikkat cazibeli. Açıklama, ABD Başkanı’nın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner‘ın Rusya ve Ukrayna’ya gerçekleştirmesi beklenen ziyaretlerden çabucak evvel geldi.
Trump, Witkoff ve Kushner’ın savaşı sona erdirmeye yönelik yeni bir teklifle bölgeye gideceklerini açıkladı.
Axios’a nazaran iki isim cumartesi günü Kremlin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, pazar günü ise Kiev’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile görüşecek. Trump, teklifin detaylarını açıklamadı.
Zelenski ise ziyaret sırasında Rusya ile ateşkes duyuru edilmesini önerdi.
ABD POLİTİKASI DEĞİŞİYOR MU?
Diplomatik hareketlilik sürerken alandaki çatışmalar da devam ediyor. Rusya’nın Dnipropetrovsk bölgesindeki Kamianske‘ye düzenlediği hava akınında dört kişinin hayatını kaybettiği, beş kişinin yaralandığı bildirildi.
Ukrayna ayrıyeten Rusya’yı Kiev’deki Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) karargâhına insansız hava aracıyla saldırmakla suçladı. Zelenski, akının kurum liderinin ofisini hedeflediğini söyledi ve SBU’ya Rusya’ya karşı ‘uygun ve somut bir karşılık’ hazırlanması talimatı verdi.
Trump’ın Patriot paylaşımının somut bir karara dönüşüp dönüşmeyeceği şimdi bilinmiyor. Fakat Washington’ın Kiev’e üretim lisansı vermesi halinde bu adım, ABD’den Ukrayna’ya hazır mühimmat sevkiyatından Ukrayna’nın üretime daha fazla dahil edildiği farklı bir modele geçiş manasına gelebilir.
Böylece Ukrayna’nın uzun vadeli hava savunma kapasitesi güçlendirilirken Amerikan savunma endüstrisinin üzerindeki üretim baskısının bir kısmı de vakit içerisinde Avrupa’ya kaydırılabilir. Şimdilik kesin olan ise Trump’ın, sırf birkaç hafta evvel aralıklı yaklaştığı Ukrayna’da Patriot mühimmatı üretimi fikrini kamuoyu önünde tekrar gündeme taşımış olması.
ABD STOKLARI ALARM VERİYOR
Öte yandan, Trump’ın paylaşımının arka planında ABD’nin giderek büyüyen mühimmat sorunu da dikkat çekiyor. Reuters’ın ağustos ayında ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine nazaran, İran’la savaş sırasında Amerikan ordusunun ATACMS ve yeni kuşak PrSM uzun menzilli hassas füze stoklarının büyük kısmı tüketildi. Tıpkı devirde hava savunma mühimmatları da süratle azaldı. CSIS, temmuz sonunda ABD’nin elinde 1.000’den az Patriot ve yaklaşık 250 THAAD tedbire füzesi kaldığını varsayım etti. İran ve Ukrayna’daki savaşların birebir anda stoklar üzerinde baskı oluşturması, Washington’da gelecekteki diğer krizlere hazırlık konusunda telaşları artırdı.
Washington bunun üzerine üretimi harika ölçüde artırmaya yöneldi. ABD idaresi, Lockheed Martin‘e Patriot PAC-3 MSE üretimi için 58,6 milyar dolara kadar çıkabilecek yedi yıllık bir sözleşme verirken, yıllık üretim kapasitesinin yaklaşık 600’den 2 bine çıkarılması hedefleniyor. Pentagon ayrıyeten Patriot ve THAAD parçalarının üretimini hızlandırmak için milyarlarca dolarlık yeni mutabakatlar yaptı.
